Afgan Göçmenlerden Şok İddia: Türk Polisi Tarafından Darp ve Soğuktan 20 Ölüm

Sınırda İşkence ve Aşağılama: Hayatta Kalanların Anlatımları Temmuz 2026'da yayınlanan yeni raporlar, Türkiye'nin doğu sınırlarında sığınmacılara yönelik kötü muamelenin yeni boyutlarını ortaya koydu. BBC Forensic biriminin araştırmasına göre, İran'dan Türkiye'ye geçmeye çalışan bir grup Afgan göçmen, Türk sınır muhafızları tarafından gözaltına alındıklarını ve feci şekilde darp edildiklerini iddia etti [1]. Bu göçmenler mülakatlarında, askerlerin kendilerine işkence yapmak için demir çubuklar ve sopalar kullandığını, hatta kıyafetlerini, ayakkabılarını ve kişisel eşyalarını zorla aldıklarını belirttiler [2].

21 yaşındaki Şehsuvar isimli bir görgü tanığı, güvenlik güçlerinin kendilerini günlerce insani olmayan koşullarda, yemek vermeden tuttuğunu ve sadece darp ettiğini söyleyerek sarsıcı bir anlatımda bulunuyor. Bu raporlar, söz konusu eylemlerin amacının, sığınmacıların Türkiye topraklarına tekrar girmesini engellemek için korku ve dehşet yaratmak olduğunu gösteriyor [3].

Eksi 15 Derecede Trajedi Raporun en korkunç kısmı Van şehri yakınlarında yaşanan bir olayla ilgili. Göçmenler, işkence gördükten sonra Türk güçlerinin kendilerini küçük gruplar halinde, birçoğunun ayakkabısı ve sıcak tutacak giysisi yokken, eksi 15 derece sıcaklıkta İran sınırına doğru geri ittiğini (Pushback) iddia ediyor [1]. O gece yaşanan şiddetli kar fırtınası ve görüş mesafesinin olmaması, dönüş yolunu ölümcül bir tuzağa dönüştürdü.

Hayatta kalanlara göre, 50 kişilik bu gruptan en az 20 kişi aşırı donma nedeniyle hayatını kaybetti. Sosyal medyada paylaşılan ve diğer göçmenler tarafından kaydedilen görüntü ve videolar, karların ortasında terk edilmiş ve hareket edemeyen sığınmacıların vahim durumunu gözler önüne seriyor [2].

Geri Dönüşü Olmayan Sonuçlar: Uzuv Kaybı ve Ölüm Bu trajedi sadece ölümle sonuçlanmadı. Tıbbi raporlar, hayatta kalanlardan 11 kişinin şiddetli donma (Frostbite) nedeniyle uzuvlarının kesilmek zorunda kaldığını doğruluyor. Bu kişiler arasında, uzuvlarının bir kısmını kaybeden 13 yaşındaki Asım isimli bir çocuk da bulunuyor. Daha önce adı geçen Şehsuvar, şu anda Kabil'de hastanede yatıyor ve soğuktan kaynaklanan hasarın şiddeti nedeniyle her iki eli ve ayağı ampute edilmiş durumda [3].

İnsan hakları aktivistleri, İran-Türkiye sınırından bu tür raporların ilk kez gelmediği konusunda uyarıyor. Uluslararası Af Örgütü daha önceki raporlarında Afgan göçmenlere yönelik doğrudan ateş açılması ve zorla geri gönderme vakalarına değinmişti, ancak son olayın boyutu ve soğuktan kaynaklanan can kaybı sayısı yeni bir uluslararası endişe dalgası yarattı [4].

Türk Yetkililerin Yanıtı ve Uluslararası Tepkiler Türkiye Dışişleri Bakanlığı bu suçlamalara yanıt olarak, BBC raporunda yer alan tüm iddiaları reddetti. Ankara yetkilileri, ülkenin sınır güçlerinin tamamen ulusal ve uluslararası yasalar çerçevesinde hareket ettiğini ve insan hakları ilkelerine bağlı kaldığını iddia ediyor [1]. Gözaltına alınan göçmenlere yiyecek, su ve tıbbi hizmet sağlandığını ve sınır önlemlerinin sadece yasa dışı göç akışını yönetmeyi amaçladığını vurguladılar [2].

Ancak resmi açıklamalar ile göçmenlerin belgeli anlatımları arasındaki çelişki, Türk hükümeti üzerindeki bağımsız bir soruşturma yürütülmesi baskısını artırdı. Uluslararası kuruluşlar, 'zorla geri gönderme' politikasının derhal durdurulmasını ve Taliban korkusuyla ülke sınırlarına sığınan mültecilerin güvenliğinin garanti altına alınmasını talep ediyor.