کنفرانس اتحاد برای جلوگیری از جنگ بزرگ: همگرایی ایران، ترکیه، روسیه و چین

ضرورت اتحاد راهبردی در برابر تهدیدات نوین در تاریخ ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶، کنفرانس بین‌المللی «اتحاد برای جلوگیری از جنگ بزرگ» با تمرکز بر تحولات ژئوپلیتیک اخیر برگزار شد. شرکت‌کنندگان در این نشست تأکید کردند که جهان در آستانه یک درگیری بزرگ قرار دارد و تنها راه پیشگیری از آن، ایجاد یک بلوک قدرتمند و متحد میان کشورهای کلیدی اوراسیا است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، همکاری میان ترکیه، روسیه، چین و ایران به عنوان ستون اصلی این اتحاد معرفی شده است [۱]. کارشناسان معتقدند که پراکندگی قدرت‌های منطقه‌ای می‌تواند راه را برای مداخلات خارجی هموار کند، در حالی که یکپارچگی این چهار کشور، توازن قدرت جهانی را تغییر خواهد داد.

محور تهران-آنکارا-مسکو؛ ستون فقرات امنیت منطقه در بخش دیگری از این کنفرانس، نقش حیاتی ایران و ترکیه در ثبات غرب آسیا مورد بحث قرار گرفت. تحلیلگران اشاره کردند که نزدیکی راهبردی تهران و آنکارا، در کنار حمایت‌های لجستیک و نظامی روسیه، می‌تواند هرگونه تهدید امنیتی در مرزهای اوراسیا را خنثی کند [۲]. این همکاری نه تنها در حوزه‌های نظامی، بلکه در زمینه‌های اطلاعاتی و امنیتی نیز باید گسترش یابد تا از وقوع سناریوهای جنگ‌طلبانه جلوگیری شود. پلتفرم خبری «باندل» نیز در گزارش خود به این موضوع اشاره کرد که این چهار کشور دارای منافع مشترک در دفع هژمونی‌های یک‌جانبه‌گرا هستند [۳].

نقش چین در توازن قدرت و ثبات اقتصادی حضور چین در این معادله به عنوان بزرگترین قدرت اقتصادی منطقه، ابعاد جدیدی به این اتحاد بخشیده است. در این کنفرانس تأکید شد که همکاری‌های اقتصادی و پروژه‌های زیرساختی مشترک می‌تواند پیوندهای سیاسی را مستحکم‌تر کند. چین با استفاده از ظرفیت‌های دیپلماتیک خود می‌تواند به عنوان میانجی و همچنین پشتیبان مالی این اتحاد عمل کند. هدف نهایی این است که با ایجاد یک سیستم مالی و دفاعی مستقل، وابستگی به ساختارهای غربی که اغلب به عنوان ابزار فشار استفاده می‌شوند، کاهش یابد [۱].

بیانیه پایانی و گام‌های عملی برای صلح در پایان این نشست، بیانیه‌ای صادر شد که در آن بر لزوم تشکیل کارگروه‌های مشترک برای هماهنگی‌های بیشتر تأکید شده است. شرکت‌کنندگان توافق کردند که نشست‌های دوره‌ای در پایتخت‌های این چهار کشور برگزار شود تا روند پیشرفت همکاری‌ها بررسی گردد. این کنفرانس پیامی روشن به جامعه جهانی فرستاد: اوراسیا دیگر پذیرای تنش‌های تحمیلی نیست و برای حفظ صلح، آماده است تا به شکلی بی‌سابقه متحد شود [۲][۳].