عباس عراقچی: توافق با آمریکا هرگز تا این حد نزدیک نبوده است

نزدیکی به امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ در گفتگو با تلویزیون دولتی و در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که تفاهم‌نامه موسوم به «اسلام‌آباد» هرگز تا این حد به مرحله نهایی نزدیک نبوده است [۱]. این سند که با میانجی‌گری فعال پاکستان تدوین شده، قرار است به طور رسمی به درگیری‌ها در تمامی جبهه‌ها، از جمله جبهه لبنان، پایان دهد [۴]. عراقچی تاکید کرد که این تفاهم‌نامه احتمالاً طی روزهای آینده به صورت دیجیتالی و از راه دور توسط طرفین امضا خواهد شد [۲].

مدیریت جدید تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی یکی از محورهای کلیدی این توافق، تغییر در نحوه مدیریت تنگه هرمز است. وزیر خارجه ایران تصریح کرد که حاکمیت بر این آبراه استراتژیک متعلق به ایران و عمان است و مدیریت آن به دوران پیش از جنگ باز نخواهد گشت [۳]. بر اساس اظهارات وی، ایران و عمان قصد دارند برای خدماتی که در این تنگه ارائه می‌دهند، هزینه دریافت کنند و دیگر عبور از این مسیر رایگان نخواهد بود [۵]. همچنین، لغو کامل محاصره دریایی بنادر ایران از اولین بندهای اجرایی این تفاهم‌نامه ذکر شده است [۱].

مذاکرات دو مرحله‌ای و سرنوشت برنامه هسته‌ای عراقچی ساختار مذاکرات را دو مرحله‌ای توصیف کرد. مرحله اول شامل امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و اجرای تعهدات اولیه است. مرحله دوم که انتظار می‌رود ۶۰ روز به طول بینجامد، به مسائل پیچیده‌تری نظیر رفع تحریم‌ها، جزئیات برنامه هسته‌ای و مکانیسم‌های جبران خسارت اختصاص خواهد داشت [۱][۳]. وی صراحتاً اعلام کرد که تا زمانی که مرحله اول به طور کامل اجرا نشود، مذاکرات هسته‌ای در فاز دوم آغاز نخواهد شد [۳]. همچنین، موضوع رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران مطرح شده که طبق گفته عراقچی، این فرآیند تنها باید در داخل خاک ایران انجام گیرد [۲].

واکنش‌های بین‌المللی و چالش‌های پیش رو دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با بازنشر پست عراقچی در شبکه اجتماعی ایکس، این روند را مثبت ارزیابی کرد، هرچند پیش‌تر نسبت به درز اطلاعات نادرست در رسانه‌ها هشدار داده بود [۴][۵]. از سوی دیگر، شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، تایید کرد که متن نهایی صلح به دست آمده و اسلام‌آباد در حال هماهنگی مراحل نهایی است [۴]. با این حال، عراقچی هشدار داد که این توافق دشمنانی جدی، به ویژه در میان تندروها و رژیم صهیونیستی دارد که به دنبال بهانه‌ای برای از میان بردن این فرصت دیپلماتیک هستند [۳].