Abbas Araghchi: ABD ile Anlaşma Hiç Bu Kadar Yakın Olmamıştı

İslamabad Mutabakatı'nın İmzalanmasına Yaklaşılması İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, 12 Haziran 2026 Cuma günü devlet televizyonuna verdiği mülakatta ve sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "İslamabad Mutabakatı" olarak bilinen belgenin nihai aşamaya hiç bu kadar yakın olmadığını duyurdu [1]. Pakistan'ın aktif arabuluculuğuyla hazırlanan bu belgenin, Lübnan cephesi de dahil olmak üzere tüm cephelerdeki çatışmaları resmen sona erdirmesi planlanıyor [4]. Araghchi, bu mutabakatın muhtemelen önümüzdeki günlerde taraflarca dijital ortamda ve uzaktan imzalanacağını vurguladı [2].

Hürmüz Boğazı'nın Yeni Yönetimi ve Deniz Ablukasının Kaldırılması Anlaşmanın temel eksenlerinden biri, Hürmüz Boğazı'nın yönetim biçimindeki değişikliktir. İran Dışişleri Bakanı, bu stratejik su yolu üzerindeki egemenliğin İran ve Umman'a ait olduğunu ve yönetimin savaş öncesi döneme dönmeyeceğini belirtti [3]. Açıklamalarına göre İran ve Umman, boğazda sundukları hizmetler için ücret almayı planlıyor ve bu rotadan geçiş artık ücretsiz olmayacak [5]. Ayrıca, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının tamamen kaldırılması, bu mutabakatın ilk uygulama maddelerinden biri olarak belirtildi [1].

İki Aşamalı Müzakereler ve Nükleer Programın Kaderi Araghchi, müzakere yapısını iki aşamalı olarak tanımladı. İlk aşama, İslamabad Mutabakatı'nın imzalanmasını ve ilk taahhütlerin yerine getirilmesini içeriyor. 60 gün sürmesi beklenen ikinci aşama ise yaptırımların kaldırılması, nükleer programın detayları ve tazminat mekanizmaları gibi daha karmaşık konulara ayrılacak [1][3]. Araghchi, ilk aşama tamamen uygulanmadan ikinci aşamadaki nükleer müzakerelerin başlamayacağını açıkça ifade etti [3]. Ayrıca, İran'ın %60 oranındaki uranyum stoklarının seyreltilmesi konusu gündeme geldi; Araghchi'ye göre bu işlem yalnızca İran toprakları içinde gerçekleştirilmelidir [2].

Uluslararası Tepkiler ve Gelecekteki Zorluklar ABD Başkanı Donald Trump, Araghchi'nin paylaşımını X sosyal ağında yeniden paylaşarak süreci olumlu olarak değerlendirdi, ancak daha önce medyaya yanlış bilgi sızdırılması konusunda uyarıda bulunmuştu [4][5]. Öte yandan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, nihai barış metnine ulaşıldığını ve İslamabad'ın son adımları koordine ettiğini doğruladı [4]. Bununla birlikte Araghchi, bu anlaşmanın özellikle aşırılık yanlıları ve Siyonist rejim arasında, bu diplomatik fırsatı yok etmek için bahane arayan ciddi düşmanları olduğu konusunda uyarıda bulundu [3].