رایزنی عراقچی با وزرای خارجه منطقه درباره توافق‌نامه اسلام‌آباد

ماراتن دیپلماتیک در تهران؛ رایزنی با همسایگان

امروز، ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در یک تحرک دیپلماتیک گسترده با وزرای خارجه ترکیه (هاکان فیدان)، عراق (فؤاد حسین) و مصر (بدر عبدالعاطی) به صورت جداگانه گفتگو کرد [۱]. محور اصلی این گفتگوها، بررسی پیشرفت‌ها و مفاد اجرایی «توافق‌نامه اسلام‌آباد» (Islamabad Accord) بود که به عنوان نقشه راهی برای پایان دادن به درگیری‌های اخیر و کاهش تنش‌های منطقه‌ای شناخته می‌شود [۲]. عراقچی در این تماس‌ها ضمن قدردانی از نقش سازنده آنکارا، بغداد و قاهره در تسهیل روند آتش‌بس، بر ضرورت هماهنگی نزدیک برای تضمین ثبات پایدار تأکید کرد.

توافق‌نامه اسلام‌آباد؛ گامی به سوی صلح پایدار

توافق‌نامه اسلام‌آباد که با میانجی‌گری فعال پاکستان و همکاری قدرت‌های منطقه‌ای تدوین شده است، شامل یک چارچوب دو مرحله‌ای برای توقف خصومت‌ها میان ایران و ایالات متحده است [۴]. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، این توافق شامل بازگشایی کامل تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی و آزادسازی دارایی‌های مسدود شده ایران به ارزش ۶ میلیارد دلار است [۱.۱.۷]. عراقچی در رایزنی‌های امروز خود تصریح کرد که مسئولیت اصلی اجرای دقیق این تفاهم‌نامه بر عهده ایالات متحده است و تهران انتظار دارد تمامی تعهدات طرف مقابل بدون کارشکنی عملیاتی شود [۷].

بازگشایی تنگه هرمز و امنیت دریانوردی

یکی از حساس‌ترین بندهای این توافق، مدیریت تنگه هرمز است. وزیر امور خارجه ایران پیش از این تأکید کرده بود که حاکمیت بر این آبراه استراتژیک متعلق به ایران و عمان است، اما تهران متعهد به تضمین عبور ایمن کشتی‌ها و لغو کامل محاصره دریایی است [۱.۴.۹]. در گفتگوهای امروز با وزرای خارجه منطقه، بر اهمیت بازگشت تجارت دریایی به وضعیت عادی و نقش این توافق در کاهش قیمت جهانی انرژی تأکید شد. همچنین، عراقچی در تماس با همتای ژاپنی خود، توشیمیتسو موتگی، ابراز امیدواری کرد که اجرای این توافق فصل جدیدی از همکاری‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری را میان تهران و توکیو بگشاید [۱.۴.۷].

چالش‌های پیش رو: تنش در لبنان و امضای نهایی

علیرغم پیشرفت‌های دیپلماتیک، عراقچی هشدار داد که تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی به لبنان می‌تواند روند صلح را با مخاطره جدی مواجه کند [۱]. وی بر لزوم توقف فوری حملات بی‌ثبات‌کننده در جبهه شمالی تأکید کرد. طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده، قرار است ایران و ایالات متحده به همراه سایر طرف‌های میانجی، در تاریخ ۱۹ ژوئن (چهار روز دیگر) برای امضای رسمی این تفاهم‌نامه در سوئیس گرد هم آیند [۳]. این نشست می‌تواند نقطه عطفی در دیپلماسی خاورمیانه و پایان دادن به یکی از بحرانی‌ترین دوران‌های تنش در منطقه باشد.