Araghçi Bölge Dışişleri Bakanlarıyla İslamabad Anlaşması’nı Görüştü

Tahran'da Diplomatik Maraton; Komşularla İstişareler

Bugün, 15 Haziran 2026 tarihinde, İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Araghçi, geniş kapsamlı bir diplomatik hamleyle Türkiye (Hakan Fidan), Irak (Fuad Hüseyin) ve Mısır (Badr Abdelatty) dışişleri bakanlarıyla ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi [1]. Bu görüşmelerin ana ekseni, son çatışmaları sona erdirmek ve bölgesel gerilimleri azaltmak için bir yol haritası olarak bilinen "İslamabad Anlaşması"nın (Islamabad Accord) ilerlemesini ve uygulama hükümlerini gözden geçirmekti [2]. Araghçi bu görüşmelerde, ateşkes sürecini kolaylaştırmadaki yapıcı rollerinden dolayı Ankara, Bağdat ve Kahire'ye teşekkür ederken, kalıcı istikrarı sağlamak için yakın koordinasyonun gerekliliğini vurguladı.

İslamabad Anlaşması; Kalıcı Barışa Doğru Bir Adım

Pakistan'ın aktif arabuluculuğu ve bölgesel güçlerin iş birliğiyle hazırlanan İslamabad Anlaşması, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki düşmanlıkların durdurulması için iki aşamalı bir çerçeve içermektedir [4]. Yayınlanan raporlara göre bu anlaşma; Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılmasını, deniz ablukasının kaldırılmasını ve İran'ın dondurulmuş 6 milyar dolar değerindeki varlığının serbest bırakılmasını kapsamaktadır [1.1.7]. Araghçi bugünkü istişarelerinde, bu mutabakat zaptının titizlikle uygulanmasındaki asıl sorumluluğun Amerika Birleşik Devletleri'ne ait olduğunu ve Tahran'ın, karşı tarafın tüm taahhütlerinin herhangi bir engel olmaksızın hayata geçirilmesini beklediğini belirtti [7].

Hürmüz Boğazı'nın Açılması ve Deniz Güvenliği

Bu anlaşmanın en hassas maddelerinden biri Hürmüz Boğazı'nın yönetimidir. İran Dışişleri Bakanı daha önce, bu stratejik su yolu üzerindeki egemenliğin İran ve Umman'a ait olduğunu ancak Tahran'ın gemilerin güvenli geçişini garanti etmeyi ve deniz ablukasını tamamen kaldırmayı taahhüt ettiğini vurgulamıştı [1.4.9]. Bölge dışişleri bakanlarıyla yapılan bugünkü görüşmelerde, deniz ticaretinin normale dönmesinin önemi ve bu anlaşmanın küresel enerji fiyatlarını düşürmedeki rolü vurgulandı. Ayrıca Araghçi, Japon mevkidaşı Toshimitsu Motegi ile yaptığı görüşmede, bu anlaşmanın uygulanmasının Tahran ile Tokyo arasında ekonomik iş birliği ve yatırım konusunda yeni bir sayfa açmasını umduğunu ifade etti [1.4.7].

Önümüzdeki Zorluklar: Lübnan'daki Gerilim ve Nihai İmza

Diplomatik ilerlemelere rağmen Araghçi, Siyonist rejimin Lübnan'a yönelik saldırılarının devam etmesinin barış sürecini ciddi risklerle karşı karşıya bırakabileceği konusunda uyarıda bulundu [1]. Kuzey cephesindeki istikrarı bozucu saldırıların derhal durdurulması gerektiğini vurguladı. Belirlenen planlara göre İran ve Amerika Birleşik Devletleri, diğer arabulucu taraflarla birlikte, bu mutabakat zaptının resmi imzası için 19 Haziran'da (dört gün sonra) İsviçre'de bir araya gelecekler [3]. Bu toplantı, Orta Doğu diplomasisinde bir dönüm noktası ve bölgedeki en kritik gerilim dönemlerinden birinin sonu olabilir.