عباس عراقچی: صلح پایدار در منطقه مستلزم رویکردی فراگیر و بدون مداخله است

در بحبوحه تنش‌های دیپلماتیک و نظامی در منطقه، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، پیامی صریح درباره آینده امنیت در خلیج فارس و غرب آسیا صادر کرد. وی در واکنش به نشست امنیتی اخیر که به میزبانی بحرین و تحت هدایت فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) برگزار شد، تأکید کرد که مدل‌های امنیتی وارداتی و ائتلاف‌های تحت رهبری قدرت‌های فرامنطقه‌ای نه تنها به ثبات کمک نمی‌کنند، بلکه عامل اصلی ناامنی هستند [۱][۳].

واکنش به نشست امنیتی بحرین در تاریخ ۲ ژوئیه ۲۰۲۶، سنتکام اعلام کرد که نشستی با حضور مقامات نظامی ۱۲ کشور منطقه در منامه برگزار کرده است تا درباره امنیت دریانوردی در تنگه هرمز و همکاری‌های پدافند هوایی گفتگو کنند. عراقچی در پاسخ به این تحرک، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، نقش سنتکام را زیر سوال برد و پرسید: «آیا سنتکام برای منطقه ما امنیت به ارمغان آورده است یا ناامنی؟» [۴]. وی خاطرنشان کرد که نیروهای مسلح ایران بارها ثابت کرده‌اند که قدرت‌های خارجی حتی در حفاظت از خود نیز ناتوان هستند و نمی‌توانند تکیه‌گاه امنیتی مطمئنی برای کشورهای منطقه باشند [۲].

مفهوم صلح فراگیر و همه‌شمول وزیر امور خارجه ایران در اظهارات خود بر یک اصل کلیدی تأکید داشت: صلح پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که «فراگیر و همه‌شمول» باشد. از دیدگاه تهران، امنیت نباید به صورت گزینشی یا علیه کشوری دیگر تعریف شود. عراقچی معتقد است که هرگونه ترتیبات امنیتی در منطقه باید شامل تمامی بازیگران بومی باشد و بر اساس احترام به حاکمیت ملی و واقعیت‌های ژئوپلیتیک جدید شکل بگیرد [۱][۵]. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌هایی از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در سوئیس برای کاهش تنش‌ها نیز به گوش می‌رسد [۴].

اقتدار دفاعی و حاکمیت بر تنگه هرمز بخش دیگری از موضع‌گیری تند مقامات ایرانی، به حاکمیت بر آبراه‌های استراتژیک بازمی‌گردد. در کنار عراقچی، کاظم غریب‌آبادی، معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت خارجه نیز تأکید کرد که امنیت تنگه هرمز تحت فرمان ایران تعریف می‌شود و هیچ نشست نظامی در بحرین نمی‌تواند نظم حقوقی جدیدی برای این منطقه وضع کند [۳]. این مواضع نشان‌دهنده عزم ایران برای مقابله با تلاش‌های غرب جهت شکل‌دهی به ساختار امنیتی خلیج فارس است. عراقچی در پایان پیام خود یادآور شد که صلح واقعی با پایان مداخلات و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه گره خورده است [۵].