Abbas Arakçi: Bölgede Kalıcı Barış Kapsamlı ve Müdahalesiz Bir Yaklaşım Gerektirir

Bölgedeki diplomatik ve askeri gerilimlerin ortasında, İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Arakçi, Basra Körfezi ve Batı Asya'nın güvenliğinin geleceğine dair net bir mesaj yayınladı. Bahreyn'in ev sahipliğinde ve Amerika Birleşik Devletleri Merkez Komutanlığı (CENTCOM) yönetiminde gerçekleştirilen son güvenlik toplantısına tepki gösteren Arakçi, ithal güvenlik modellerinin ve bölge dışı güçlerin liderliğindeki koalisyonların istikrara katkı sağlamadığı gibi, güvensizliğin ana kaynağı olduğunu vurguladı [1][3].

Bahreyn Güvenlik Toplantısına Tepki 2 Temmuz 2026 tarihinde CENTCOM, Hürmüz Boğazı'nda seyir güvenliği ve hava savunma iş birliğini görüşmek üzere Manama'da 12 bölge ülkesinden askeri yetkililerin katılımıyla bir toplantı düzenlediğini duyurdu. Bu hamleye yanıt olarak Arakçi, X sosyal medya platformunda paylaştığı mesajda CENTCOM'un rolünü sorgulayarak şu soruyu sordu: "CENTCOM bölgemize güvenlik mi getirdi yoksa güvensizlik mi?" [4]. Arakçi, İran silahlı kuvvetlerinin, yabancı güçlerin kendilerini bile korumaktan aciz olduğunu ve bölge ülkeleri için güvenilir bir güvenlik dayanağı olamayacağını defalarca kanıtladığını belirtti [2].

Kapsamlı ve Kapsayıcı Barış Kavramı İran Dışişleri Bakanı açıklamalarında temel bir ilkenin altını çizdi: Kalıcı barış ancak "kapsamlı ve kapsayıcı" olduğunda gerçekleşir. Tahran'ın bakış açısına göre güvenlik, seçici bir şekilde veya başka bir ülkeye karşı tanımlanmamalıdır. Arakçi, bölgedeki her türlü güvenlik düzenlemesinin tüm yerel aktörleri içermesi ve ulusal egemenliğe saygı ile yeni jeopolitik gerçekler temelinde şekillenmesi gerektiğine inanıyor [1][5]. Bu açıklamalar, gerilimi azaltmak amacıyla İsviçre'de İran ve ABD arasında dolaylı görüşmeler yapıldığına dair raporların geldiği bir dönemde yapıldı [4].

Savunma Otoritesi ve Hürmüz Boğazı Üzerindeki Egemenlik İranlı yetkililerin sert tutumunun bir diğer kısmı da stratejik su yolları üzerindeki egemenlikle ilgilidir. Arakçi'nin yanı sıra Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşler Yardımcısı Kazım Garibabadi de Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin İran'ın komutası altında tanımlandığını ve Bahreyn'deki hiçbir askeri toplantının bu bölge için yeni bir hukuki düzen getiremeyeceğini vurguladı [3]. Bu pozisyonlar, İran'ın Batı'nın Basra Körfezi güvenlik yapısını şekillendirme çabalarına karşı koyma kararlılığını göstermektedir. Arakçi mesajının sonunda, gerçek barışın müdahalelerin sona ermesi ve Amerikan güçlerinin bölgeden çekilmesine bağlı olduğunu hatırlattı [5].