نشست چهارجانبه قاهره؛ تلاش دیپلماتیک برای مهار جنگ ایران و آمریکا

قاهره؛ کانون دیپلماسی برای مهار بحران در حالی که منطقه خاورمیانه با یکی از جدی‌ترین بحران‌های نظامی در دهه‌های اخیر دست و پنجه نرم می‌کند، قاهره بار دیگر به عنوان کانون رایزنی‌های بین‌المللی قد علم کرده است. طبق گزارش‌های منتشر شده، دولت مصر در حال آماده‌سازی مقدمات نشست «مکانیسم چهارجانبه» است که هدف اصلی آن بررسی ابعاد جنگ میان ایران و آمریکا و جلوگیری از تبدیل آن به یک درگیری فراگیر منطقه‌ای است [1]. این نشست در شرایطی برگزار می‌شود که حملات متقابل نظامی میان تهران و واشینگتن، ثبات سیاسی و اقتصادی کل منطقه را تحت‌الشعاع قرار داده است.

مکانیسم چهارجانبه و تلاش برای آتش‌بس مکانیسم چهارجانبه که شامل کشورهای مصر، پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی است، به عنوان یک بلوک قدرتمند منطقه‌ای برای تسهیل‌گری در مذاکرات صلح وارد عمل شده است [2]. بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، در تماس‌های تلفنی مستمر با همتایان خود، بر ضرورت اولویت دادن به راهکارهای دیپلماتیک تأکید کرده است. محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان نیز که نقش کلیدی در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا ایفا می‌کند، قرار است پیش از حضور در قاهره، رایزنی‌هایی را در ژنو برای نهایی کردن پیش‌نویس توافق احتمالی انجام دهد [4].

ادعاهای متناقض واشینگتن و سکوت تهران یکی از چالش‌های اصلی این نشست، مدیریت فضای خبری و ادعاهای متناقض طرفین درگیر است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً مدعی شده است که جنگ با ایران به پایان رسیده و تهران با عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای موافقت کرده است [3]. با این حال، مقامات رسمی در ایران هنوز این ادعاها را تأیید نکرده‌اند و گزارش‌ها از تداوم آماده‌باش نظامی در منطقه حکایت دارد. نشست قاهره تلاش خواهد کرد تا با ایجاد یک کانال ارتباطی مستقیم، از سوءبرداشت‌های نظامی که منجر به حملات تلافی‌جویانه می‌شود، جلوگیری کند.

اهمیت ثبات در آبراه‌های بین‌المللی علاوه بر درگیری‌های زمینی و هوایی، امنیت دریانوردی در خلیج فارس و تنگه هرمز از دیگر محورهای حیاتی نشست چهارجانبه خواهد بود. حملات اخیر به پایگاه‌های نظامی در اردن، کویت و بحرین و تهدیدات علیه مسیرهای تجاری، نگرانی‌های جهانی را برانگیخته است [2]. کشورهای عضو مکانیسم چهارجانبه معتقدند که هرگونه توافق پایدار باید شامل تضمین‌های امنیتی برای تمامی کشورهای منطقه و حفاظت از جریان آزاد انرژی باشد. قاهره امیدوار است با بهره‌گیری از نفوذ دیپلماتیک خود و همکاری با شرکای منطقه‌ای، فرصتی را که برای پایان دادن به این جنگ ویرانگر ایجاد شده، تثبیت کند [3].