تحلیل جم گوردنیز از مثلث تنش؛ اسرائیل، ایران و آمریکا در بن‌بست استراتژیک

بن‌بست استراتژیک در خاورمیانه جم گوردنیز، دریادار بازنشسته و مبدع دکترین «وطن آبی»، در مصاحبه با رسانه ۱۲پونتو (12punto) به تشریح وضعیت بحرانی در مثلث اسرائیل، ایران و آمریکا پرداخت [۱]. او معتقد است که در اواسط ژوئن ۲۰۲۶، منطقه شاهد یکی از حساس‌ترین دوره‌های تاریخی خود است. به گفته گوردنیز، اسرائیل در یک «تله استراتژیک» گرفتار شده که خروج از آن بدون هزینه‌های سنگین برای متحد اصلی‌اش، یعنی ایالات متحده، ممکن نیست. او تأکید می‌کند که تداوم درگیری‌ها در چندین جبهه، توان دفاعی تل‌آویو را به شدت فرسوده کرده است [۲].

افول هژمونی آمریکا و حمایت از اسرائیل گوردنیز در تحلیل خود به این نکته اشاره دارد که ایالات متحده دیگر قادر به مدیریت همزمان چندین بحران جهانی نیست. او بیان می‌کند که تمرکز واشینگتن بر شرق آسیا و تداوم بحران‌های دیگر، توان این کشور را برای مداخله مستقیم و گسترده در درگیری احتمالی میان ایران و اسرائیل کاهش داده است [۱]. در تحلیل او، حضور ناوگان‌های آمریکایی در مدیترانه شرقی بیش از آنکه یک عامل بازدارنده باشد، اکنون به هدفی برای توانمندی‌های موشکی و پهپادی تبدیل شده است که می‌تواند هزینه‌های سیاسی و نظامی گزافی را به کاخ سفید تحمیل کند [۳].

ایران و تغییر موازنه قدرت منطقه‌ای یکی از نکات کلیدی در تحلیل گوردنیز، افزایش توانمندی‌های نامتقارن ایران و نفوذ منطقه‌ای آن است. او معتقد است که ایران موفق شده با استفاده از استراتژی صبر فعال و تقویت شبکه‌ای از متحدان، اسرائیل را در یک محاصره تاکتیکی قرار دهد [۲]. گوردنیز هشدار می‌دهد که هرگونه اشتباه محاسباتی از سوی تل‌آویو برای گسترش جنگ، می‌تواند به یک انفجار منطقه‌ای منجر شود که در آن امنیت انرژی و مسیرهای تجاری دریایی در خلیج فارس و دریای سرخ به طور کامل مختل خواهد شد [۱].

پیامدها برای امنیت دریایی و ترکیه به عنوان یک متخصص امور دریایی، گوردنیز بر اهمیت ژئوپلیتیک دریاها در این معادله تأکید دارد. او معتقد است که تنش‌های فعلی مستقیماً بر امنیت مدیترانه و دریای سیاه تأثیر می‌گذارد. او از دولت ترکیه می‌خواهد که با حفظ هوشیاری و پایبندی به منافع ملی، از افتادن در دام تنش‌های نیابتی که توسط قدرت‌های فرامنطقه‌ای هدایت می‌شوند، خودداری کند [۳]. از نظر او، پایان دوران تک‌قطبی، بازیگران منطقه‌ای را به سمت نقش‌آفرینی مستقل‌تر سوق داده است که این موضوع نیازمند بازنگری در اتحادهای سنتی است.