Cem Gürdeniz'den Gerilim Üçgeni Analizi; İsrail, İran ve ABD Stratejik Çıkmazda

Orta Doğu'da Stratejik Çıkmaz Emekli Amiral ve "Mavi Vatan" doktrininin mimarı Cem Gürdeniz, 12punto medyasına verdiği mülakatta İsrail, İran ve ABD üçgenindeki kritik durumu değerlendirdi [1]. Gürdeniz, 2026 Haziran ortasında bölgenin en hassas tarihi dönemlerinden birine tanıklık ettiğine inanıyor. Gürdeniz'e göre İsrail, ana müttefiki ABD için ağır bedeller ödemeden çıkılması imkansız bir "stratejik tuzağa" yakalanmış durumda. Çok sayıda cephede çatışmaların sürmesinin Tel Aviv'in savunma kapasitesini ciddi şekilde yıprattığını vurguluyor [2].

ABD Hegemonyasının Gerilemesi ve İsrail Desteği Gürdeniz analizinde, ABD'nin artık aynı anda birden fazla küresel krizi yönetemediğine dikkat çekiyor. Washington'ın Doğu Asya'ya odaklanması ve diğer krizlerin devam etmesinin, İran ile İsrail arasındaki olası bir çatışmaya doğrudan ve kapsamlı müdahale yeteneğini azalttığını belirtiyor [1]. Analizine göre, Doğu Akdeniz'deki ABD filolarının varlığı artık bir caydırıcı olmaktan ziyade, Beyaz Saray'a ağır siyasi ve askeri maliyetler yükleyebilecek füze ve İHA yetenekleri için bir hedef haline gelmiştir [3].

İran ve Bölgesel Güç Dengesi Değişimi Gürdeniz'in analizindeki kilit noktalardan biri, İran'ın asimetrik yeteneklerinin ve bölgesel nüfuzunun artmasıdır. İran'ın aktif sabır stratejisi ve müttefik ağını güçlendirerek İsrail'i taktiksel bir kuşatma altına almayı başardığına inanıyor [2]. Gürdeniz, Tel Aviv'in savaşı genişletmeye yönelik herhangi bir hesap hatasının, Basra Körfezi ve Kızıldeniz'deki enerji güvenliği ve deniz ticaret yollarının tamamen kesileceği bölgesel bir patlamaya yol açabileceği konusunda uyarıyor [1].

Deniz Güvenliği ve Türkiye İçin Sonuçlar Bir denizcilik uzmanı olarak Gürdeniz, bu denklemde denizlerin jeopolitiğinin önemini vurguluyor. Mevcut gerilimlerin doğrudan Akdeniz ve Karadeniz'in güvenliğini etkilediğine inanıyor. Türk hükümetini teyakkuzda kalmaya, ulusal çıkarlara bağlı kalmaya ve bölge dışı güçler tarafından yönlendirilen vekalet gerilimleri tuzağına düşmekten kaçınmaya çağırıyor [3]. Ona göre, tek kutuplu dönemin sona ermesi bölgesel aktörleri daha bağımsız roller üstlenmeye itmiş, bu da geleneksel ittifakların gözden geçirilmesini gerektirmiştir.