CENTCOM: İran Deniz Ablukası Sırasında İki Ticari Gemi Geri Çevrildi

Basra Körfezi bölgesinde gerilimin eşi benzeri görülmemiş bir şekilde artmasının ardından, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) 15 Temmuz 2026 Çarşamba günü, deniz kuvvetlerinin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını ihlal etmeye çalışan iki ticari gemiyi başarıyla durdurduğunu bildirdi. Bu operasyon, Amerika Birleşik Devletleri'nin Başkan Donald Trump'ın talimatıyla İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı kapsamlı bir deniz ablukasını yeniden etkinleştirmesinden sadece 17 saat sonra gerçekleşti [1][3].

CENTCOM Tarafından Gemilerin Durdurulma Detayları Resmi CENTCOM açıklamasına göre, iki ticari gemi İran liman sularına girmeye çalışırken ABD savaş gemilerinin müdahalesiyle rotalarını değiştirmek zorunda kaldı. Bu gemilerin kimliği veya yükleri hakkında daha fazla ayrıntı açıklanmasa da CENTCOM, Amerikan kuvvetlerinin abluka kurallarına tam uyumu sağlamak için tam teyakkuz halinde olduğunu vurguladı [2]. Komutanlık, sosyal medya hesabından şu paylaşımı yaptı: "ABD kuvvetleri uyanık, caydırıcı ve hazır kalmaya devam ediyor" [5].

Maksimum Baskı Politikasına ve Deniz Ablukasına Dönüş Salı günü yerel saatle 16:00'da başlayan yeni deniz ablukası, Washington ile Tahran arasındaki son diplomatik çabaların çöktüğünü gösteriyor. Bu adım, geçen hafta ticari gemilere yönelik tekrarlanan saldırılar nedeniyle 60 günlük geçici ateşkes anlaşmasının iptal edilmesinin ardından geldi. Başkan Trump, tartışmalı açıklamalarında ABD'nin artık "Hürmüz Boğazı'nın Muhafızı" olarak hareket edeceğini belirtti ve bu uluslararası su yolunun güvenliğini sağlamak için geçen tüm kargolardan %20 oranında harç alınmasını önerdi [4][6].

Çatışmaların Şiddetlenmesi ve Misilleme Saldırıları CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, İran'ın geçen hafta yedi ticari gemiye saldırdığını ve bunun sonucunda yaklaşık 12 sivil mürettebatın öldüğünü, yaralandığını veya kaybolduğunu belirtti [1]. Bu eylemlere yanıt olarak ABD savaş uçakları ve insansız hava araçları, Tahran'ın ticari gemiciliği tehdit etme kapasitesini azaltmak amacıyla Büyük Tunb da dahil olmak üzere stratejik adalardaki füze sahalarına, İHA tesislerine ve deniz kabiliyetlerine karşı yeni bir hassas saldırı dalgası gerçekleştirdi [3][5].

Ekonomik Sonuçlar ve Enerji Güvenliği Şu anda, bu ablukayı uygulamak için Orta Doğu genelinde 20'den fazla ABD savaş gemisi ve yüzlerce askeri uçak konuşlandırılmış durumda. İnsani yardım taşıyan gemilerin ve İran ile bağlantısı olmayan gemilerin geçişine izin verilirken, Hürmüz Boğazı'ndaki tüm trafik üzerinde sıkı bir gözetim uygulanıyor [2][4]. Hürmüz Boğazı dünya ham petrolünün büyük bir kısmının geçiş güzergahı olduğundan ve herhangi bir uzun süreli aksama fiyatları keskin bir şekilde artırabileceğinden, bu durum küresel enerji piyasalarında yaygın endişeye yol açtı.