تحلیل ارتش چین از جنگ ۲۰۲۶ آمریکا و ایران: درس‌هایی برای نظم نوین

امروز، ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶، در حالی که مذاکرات صلح در اسلام‌آباد میان نمایندگان واشینگتن و تهران در جریان است، گزارش‌های استراتژیک از پکن نشان می‌دهد که ارتش آزادی‌بخش خلق چین (PLA) جنگ چندماهه اخیر را یک پیروزی غیرمستقیم برای خود تلقی می‌کند. تحلیل‌گران نظامی چین معتقدند که ایالات متحده با وجود موفقیت‌های تاکتیکی اولیه، در دستیابی به اهداف استراتژیک خود ناکام مانده است [۲].

فرسایش ذخایر موشکی و پدافندی آمریکا یکی از مهم‌ترین یافته‌های ارتش چین، سرعت بالای مصرف مهمات پیشرفته توسط نیروهای آمریکایی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که ایالات متحده در طول درگیری‌های فوریه تا مه ۲۰۲۶، بیش از نیمی از ذخایر موشک‌های رهگیر THAAD و بخش بزرگی از موشک‌های کروز تاماهاوک خود را مصرف کرده است [۵]. برای پکن، این به معنای کاهش توان بازدارندگی آمریکا در شرق آسیا و تنگه تایوان است. کارشناسان چینی اشاره می‌کنند که جایگزینی این حجم از تسلیحات با نرخ تولید فعلی صنایع دفاعی آمریکا، سال‌ها زمان خواهد برد [۲].

درس‌های پهپادی برای نبردهای آینده ارتش چین با دقت عملکرد پهپادهای ارزان‌قیمت ایرانی (مانند سری شاهد) را در برابر سیستم‌های پدافندی گران‌قیمت آمریکایی و اسرائیلی زیر نظر گرفته است. سرهنگ بازنشسته چینی، فو کیانشائو، معتقد است که موفقیت ایران در نفوذ به لایه‌های پدافندی با استفاده از «دسته پهپادها»، الگویی برای عملیات‌های احتمالی چین در اقیانوس آرام خواهد بود [۱]. این جنگ ثابت کرد که تکنولوژی‌های ارزان‌قیمت و تولید انبوه می‌توانند برتری کیفی سیستم‌های پیچیده غربی را به چالش بکشند.

ادغام تکنولوژیک و سیستم بیدو در طول این نبرد، نقش سیستم ماهواره‌ای «بیدو» (BeiDou) چین در افزایش دقت موشک‌های ایرانی و مقاومت آن‌ها در برابر جنگ الکترونیک آمریکا برجسته شد [۴]. تحلیل‌گران غربی معتقدند که ایران با ادغام کامل در شبکه ماهواره‌ای چین، توانست دیوار دیجیتالی در برابر حملات سایبری و الکترونیک ایجاد کند. این همکاری نشان‌دهنده شکل‌گیری یک بلوک تکنولوژیک جدید است که مستقیماً با سلطه جی‌پی‌اس (GPS) آمریکا مقابله می‌کند.

شکست استراتژیک در سایه پیروزی تاکتیکی اگرچه عملیات «خشم حماسی» منجر به حذف فیزیکی برخی رهبران ارشد ایران در فوریه ۲۰۲۶ شد [۴]، اما پکن معتقد است که ساختار قدرت در تهران نه تنها فرو نپاشید، بلکه با انتصاب رهبری جدید، انسجام خود را حفظ کرد. از دیدگاه چین، واشینگتن بار دیگر در تله «پیروزی تاکتیکی بدون هدف استراتژیک» گرفتار شد که نتیجه آن صرفاً افزایش نفوذ دیپلماتیک چین به عنوان میانجی صلح در منطقه بوده است [۳].