انتقاد شدید حزب CHP از سازمان سنجش ترکیه در پی جنجال‌های کنکور ۲۰۲۶

امروز، اول ژوئیه ۲۰۲۶، فضای آموزشی و سیاسی ترکیه تحت تأثیر بیانیه‌های رسمی سازمان سنجش (ÖSYM) و واکنش‌های تند احزاب اپوزیسیون قرار گرفته است. پس از برگزاری آزمون سراسری ورود به دانشگاه‌ها (YKS) در تاریخ ۲۰ و ۲۱ ژوئن، اعتراضات گسترده‌ای نسبت به محتوای سوالات مطرح شد که در نهایت سازمان سنجش را مجبور به عقب‌نشینی و اصلاح نتایج اولیه کرد [۲].

ابطال سوالات و تغییر در پاسخ‌نامه؛ شوک به داوطلبان سازمان سنجش، گزینش و جایگزینی ترکیه (ÖSYM) در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که پس از بررسی اعتراضات و تحلیل‌های علمی، تصمیم به ابطال یک سوال در بخش ادبیات و تغییر پاسخ یک سوال در بخش ریاضیات گرفته است. بر اساس این گزارش، سوال شماره ۲۰ در دفترچه ادبیات فارسی و علوم اجتماعی-۱ به دلیل اشتباه در نام شخصیت‌های رمان «خندان» اثر خالده ادیب آدیوار ابطال شد [۴]. همچنین پاسخ سوال شماره ۲۳ درس ریاضیات در آزمون AYT که پیش‌تر گزینه «C» اعلام شده بود، به گزینه «A» تغییر یافت [۱]. این تغییرات به معنای محاسبه مجدد نمرات برای میلیون‌ها داوطلب است که قرار است نتایج نهایی خود را در ۱۶ ژوئیه دریافت کنند [۳].

واکنش تند حزب CHP: «این یک رسوایی است» ییلدیریم کایا، معاون مسئول سیاست‌های آموزشی حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، در واکنش به این اتفاقات، مدیریت سازمان سنجش را به شدت زیر سوال برد. وی با توصیف این وضعیت به عنوان یک «رسوایی»، اظهار داشت: «شما نمی‌توانید به این سادگی با آینده میلیون‌ها جوان بازی کنید. آیا سازمان سنجش هرگز نمی‌تواند یک آزمون را بدون نقص برگزار کند؟ هر سال شاهد همان اشتباهات، همان بی‌کفایتی‌ها و همان قربانی شدن دانش‌آموزان هستیم» [۱]. کایا تأکید کرد که جوانان ترکیه «موش آزمایشگاهی» سیاست‌های غلط آموزشی نیستند و مسئولان باید بابت این بی‌نظمی‌ها پاسخگو باشند.

بحران ساختاری و نابرابری در نظام آموزشی انتقادات حزب CHP تنها به اشتباهات فنی محدود نمی‌شود. سوآت اوزچاداش، دیگر مقام بلندپایه این حزب، با اشاره به نتایج ضعیف میانگین پاسخگویی در دروس ریاضی و علوم، نظام آموزشی تحت مدیریت حزب عدالت و توسعه (AKP) را «ورشکسته» توصیف کرد [۱]. به گفته وی، نابرابری ساختاری باعث شده تا آموزش باکیفیت تنها برای کسانی که توان مالی دارند در دسترس باشد، در حالی که اکثریت دانش‌آموزان در مدارس دولتی با افت شدید سطح علمی مواجه هستند. کاهش تعداد متقاضیان کنکور نسبت به سال‌های گذشته نیز به عنوان نشانه‌ای از ناامیدی جوانان نسبت به آینده شغلی و ارزش مدارک دانشگاهی تعبیر شده است [۲].

انتظار برای نتایج نهایی و سرنوشت داوطلبان با توجه به ابطال و تغییر سوالات، اکنون نمرات داوطلبان بر اساس سوالات باقی‌مانده بازتوزیع و محاسبه خواهد شد [۴]. این موضوع باعث نگرانی خانواده‌ها از احتمال جابجایی رتبه‌ها در مرزهای حساس قبولی شده است. در حالی که سازمان سنجش بر «علمی بودن» روند اصلاحات تأکید دارد، حزب CHP خواستار اصلاحات بنیادین در ساختار ÖSYM و حذف سیستم‌های مبتنی بر آزمون‌های پراسترس و ناعادلانه است تا اعتماد عمومی به نظام سنجش کشور بازگردد.