انحلال ۱۵ دانشگاه در ترکیه؛ جزئیات تصمیم جدید آموزشی در سال ۲۰۲۶

جزئیات حذف ۱۵ دانشگاه از سیستم آموزشی ترکیه

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در تاریخ ۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱۵ تیر ۱۴۰۵)، شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) روند حذف رسمی ۱۵ دانشگاه را از فهرست مؤسسات مجاز این کشور آغاز کرده است [۱]. این اقدام که با تیتر «۱۵ دانشگاه پاک می‌شوند» در رسانه‌هایی مانند Haber61 بازتاب یافته، نشان‌دهنده سخت‌گیری‌های جدید دولت در قبال کیفیت آموزشی و پایداری مالی مؤسسات آموزش عالی است. اگرچه نام دقیق تمامی این واحدها هنوز به طور کامل در یک لیست واحد منتشر نشده، اما منابع نزدیک به وزارت آموزش ملی اشاره کرده‌اند که این مؤسسات عمدتاً شامل واحدهایی هستند که در ارزیابی‌های کیفی سال ۲۰۲۵ نمرات لازم را کسب نکرده بودند [۳].

علت تصمیم ناگهانی و معیارهای انحلال

طبق اصلاحات قانونی که در اوایل سال ۲۰۲۶ به تصویب رسید، دانشگاه‌هایی که نتوانند ظرفیت دانشجویی خود را به حد نصاب برسانند یا در تأمین بودجه‌های پژوهشی ناتوان باشند، با خطر لغو مجوز روبرو می‌شوند [۲]. شورای آموزش عالی (YÖK) اعلام کرده است که این ۱۵ دانشگاه به دلیل نقض مکرر استانداردهای آموزشی و ناتوانی در به‌روزرسانی زیرساخت‌های آزمایشگاهی و رفاهی، دیگر صلاحیت صدور مدرک معتبر را ندارند. این تصمیم در راستای طرح «بهینه‌سازی آموزش عالی ۲۰۳۰» اتخاذ شده است که هدف آن کاهش تعداد دانشگاه‌های کم‌بازده و تمرکز بر کیفیت است.

سرنوشت دانشجویان و کادر علمی چه خواهد شد؟

یکی از بزرگترین نگرانی‌های ایجاد شده، وضعیت هزاران دانشجویی است که در این ۱۵ دانشگاه مشغول به تحصیل بوده‌اند. بر اساس پروتکل‌های قانونی YÖK، دانشجویان این مراکز به «دانشگاه‌های ضامن» (Garantör Üniversiteler) که عمدتاً دانشگاه‌های دولتی بزرگ در همان استان‌ها هستند، منتقل خواهند شد [۱]. مدارک تحصیلی این دانشجویان پس از انتقال، تحت نام دانشگاه جدید صادر می‌شود تا از ابطال سوابق تحصیلی آن‌ها جلوگیری شود. با این حال، کادر اداری و اساتید پیمانی این دانشگاه‌ها با وضعیت نامشخصی روبرو هستند و انتظار می‌رود موجی از تعدیل نیرو در بخش خصوصی آموزش عالی رخ دهد.

واکنش‌ها و پیامدهای اقتصادی

انتشار این خبر باعث افت سهام برخی گروه‌های آموزشی در بورس استانبول شده است. منتقدان معتقدند که حذف ناگهانی این مراکز می‌تواند باعث تراکم بیش از حد در دانشگاه‌های دولتی شود. از سوی دیگر، موافقان این طرح بر این باورند که وجود دانشگاه‌های «تابلوئی» (بدون کیفیت علمی) تنها باعث کاهش ارزش مدارک تحصیلی در ترکیه شده بود و این جراحی آموزشی برای آینده علمی کشور ضروری است [۲]. انتظار می‌رود در روزهای آینده، لیست دقیق این ۱۵ دانشگاه در روزنامه رسمی (Resmi Gazete) منتشر شود تا مراحل قانونی تصفیه اموال و دارایی‌های آن‌ها آغاز گردد.