سامانه اطلاعات مشاوران (DABİS) بازگشایی شد: راهنمای کامل استفاده

در تاریخ ۱۹ و ۲۰ جولای ۲۰۲۶، تحولی بزرگ در سیستم مشاوره شغلی و تحصیلی ترکیه رخ داد. سامانه اطلاعات مشاوران که با نام اختصاری DABİS شناخته می‌شود، رسماً برای دسترسی عموم بازگشایی شد. این سامانه که پیش از این تنها در اختیار مشاوران شغلی İŞKUR و معلمان راهنمای مدارس بود، اکنون به یک ابزار دیجیتال همگانی تبدیل شده است [۱]. طبق گزارش رسانه‌هایی نظیر «موغلا ینی‌گون»، این اقدام با هدف شفاف‌سازی مسیر شغلی برای جوانان صورت گرفته است.

سامانه DABİS چیست و چه کاربردی دارد؟ سامانه DABİS (Danışman Bilgi Sistemi) یک سیستم حمایت از تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های واقعی است. این پلتفرم توسط وزارت کار و تأمین اجتماعی با همکاری وزارت آموزش ملی (MEB) و سازمان آموزش عالی (YÖK) طراحی شده است [۴]. عملکرد اصلی این سامانه، تحلیل وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان رشته‌های مختلف بر اساس داده‌های سازمان تأمین اجتماعی (SGK) بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ است.

این سیستم به دانش‌آموزان اجازه می‌دهد تا ببینند فارغ‌التحصیلان یک رشته خاص با چه سرعتی وارد بازار کار شده‌اند، میانگین درآمد آن‌ها چقدر است و در چه بخش‌هایی مشغول به کار هستند [۲]. این اطلاعات به ویژه برای داوطلبان آزمون‌های LGS (ورود به دبیرستان) و YKS (ورود به دانشگاه) که در مرحله حساس انتخاب رشته قرار دارند، حیاتی است.

نحوه ورود و استفاده از سامانه دسترسی به DABİS اکنون بسیار ساده‌تر از گذشته شده است. کاربران می‌توانند از دو طریق زیر از این خدمات بهره‌مند شوند:

1. اپلیکیشن موبایل İŞKUR: کاربران با دانلود و نصب آخرین نسخه اپلیکیشن İŞKUR Mobil و ورود به بخش DABİS، می‌توانند به تمامی شاخص‌ها دسترسی پیدا کنند [۳].
2. درگاه دولت الکترونیک (e-Devlet): با استفاده از کد ملی و رمز عبور e-Devlet، امکان ورود به سامانه و مشاهده گزارش‌های تحلیلی فراهم است.

پس از ورود، کاربران می‌توانند رشته‌های مختلف را با یکدیگر مقایسه کنند. برای مثال، داوطلبان می‌توانند دو دانشگاه مختلف یا دو رشته فنی متفاوت را از نظر نرخ اشتغال و پایداری شغلی در یک صفحه واحد مشاهده و مقایسه نمایند [۴].

شاخص‌های کلیدی در DABİS ۲۰۲۶ ودات ایشیک‌هان، وزیر کار ترکیه، در بیانیه‌ای اعلام کرد که این سامانه شامل ۱۴ شاخص برای انتخاب رشته‌های دبیرستانی و ۱۵ شاخص برای رشته‌های دانشگاهی است [۱]. برخی از مهم‌ترین داده‌هایی که در این سامانه ارائه می‌شود عبارتند از: * زمان یافتن اولین شغل: میانگین مدتی که طول می‌کشد تا فارغ‌التحصیل یک رشته خاص استخدام شود. * سطح دستمزد: توزیع درآمدی فارغ‌التحصیلان در سال‌های اول اشتغال [۲]. * نرخ کارآفرینی: چه درصدی از فارغ‌التحصیلان آن رشته کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کرده‌اند. * تداوم شغلی: میزان پایداری افراد در اولین شغل انتخابی‌شان.

این داده‌ها به صورت کاملاً ناشناس و بر اساس مجموعه‌های بزرگ داده (Big Data) استخراج شده‌اند تا بالاترین دقت را در پیش‌بینی آینده شغلی داشته باشند [۳]. استفاده از این سامانه می‌تواند ریسک انتخاب رشته‌های بدون بازار کار را به حداقل برساند و به توزیع متوازن نیروی کار متخصص در کشور کمک کند.