اخراج پروفسور فریال سایگیلی‌گیل؛ ایستادگی برای «دانشگاه» در برابر «بنگاه تجاری»

در اواسط ژوئیه ۲۰۲۶، جامعه دانشگاهی ترکیه با موج جدیدی از اخراج اساتید روبرو شده است که در صدر آن‌ها، نام پروفسور دکتر فریال سایگیلی‌گیل (Feryal Saygılıgil) به چشم می‌خورد. این استاد برجسته که به مدت ۱۴ سال در دانشگاه آرل استانبول (Arel University) فعالیت می‌کرد، در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ از طریق سیستم الکترونیکی دانشگاه مطلع شد که قرارداد همکاری او تمدید نشده است [۲].

جزئیات اخراج و واکنش‌های تند پروفسور سایگیلی‌گیل در مصاحبه‌ای با رسانه «سندیکا او‌آرجی» اعلام کرد که دلیل اصلی اخراج او، اصرار بر حفظ استانداردهای یک «دانشگاه» واقعی در برابر سیاست‌های سودمحور مدیریت بوده است. او اظهار داشت: «من به این دلیل اخراج شدم که اصرار داشتم اینجا یک دانشگاه است، نه یک شرکت تجاری. من از این موضع کوتاه نخواهم آمد» [۱]. این اخراج در حالی صورت گرفت که او پیش از این به عنوان نماینده سنای دانشگاه و مدیر گروه جامعه‌شناسی فعالیت می‌کرد و از جایگاه علمی بالایی برخوردار بود.

ریشه‌های اختلاف: از استقلال علمی تا مقابله با آزار جنسی بر اساس گزارش‌های منتشر شده، اختلافات سایگیلی‌گیل با مدیریت دانشگاه تنها به مسائل اداری محدود نمی‌شد. او فاش کرد که در هشت ماه گذشته به دلیل درخواست برای انجام تحقیقات درباره ادعاهای آزار جنسی علیه یکی از اساتید دانشگاه، تحت فشار و «موبینگ» (فشار روانی سیستماتیک) قرار داشته است [۲]. او معتقد است که مدیریت دانشگاه به جای رسیدگی به این تخلفات، ترجیح داده است صدای منتقدان را خاموش کند. علاوه بر این، رویکرد فمینیستی و فعالیت‌های علمی او در حوزه مطالعات زنان نیز از سوی مدیریت به عنوان یک چالش نگریسته می‌شد [۴].

بحران سیستماتیک در دانشگاه‌های خصوصی ترکیه اخراج پروفسور سایگیلی‌گیل بخشی از یک موج گسترده‌تر است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که در پایان سال تحصیلی ۲۰۲۶، بیش از ۱۵۰ استاد دانشگاه در موسسات خصوصی مختلف استانبول از جمله دانشگاه‌های آرل، مالتپه، بیکنت و آیدین با عدم تمدید قرارداد مواجه شده‌اند [۳]. نهادهای صنفی و نمایندگان پارلمان ترکیه، از جمله سویلای چلنک، این اقدامات را «تصفیه سیاسی» و تلاشی برای تبدیل دانشگاه‌ها به بنگاه‌های فروش دیپلم توصیف کرده‌اند [۳][۴].

پیام مقاومت: «ما بازخواهیم گشت» علیرغم این برکناری ناگهانی، پروفسور سایگیلی‌گیل با روحیه‌ای مقاوم اعلام کرده است که روند قانونی برای بازگشت به کار را آغاز کرده است. او در پیامی خطاب به دانشجویان و همکارانش گفت: «ما قطعاً بازخواهیم گشت. این مبارزه تنها برای شغل من نیست، بلکه برای آینده آکادمی و حقوق دانشجویان است. دانشگاه نباید به مکانی تبدیل شود که در آن حقیقت قربانی سود مالی شود» [۱][۲].