واکنش تند اتحادیه آموزش ترکیه به کنکور ۲۰۲۶: حق تحصیل نباید قربانی بی‌نظمی شود

بحران در نظام سنجش: ابطال و تغییر کلید سوالات در پی اعلام نتایج ارزیابی‌های سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM) برای آزمون سراسری ورود به دانشگاه سال ۲۰۲۶ (YKS)، موجی از انتقادات فضای آموزشی این کشور را فرا گرفته است. بر اساس گزارش‌های رسمی، سازمان ÖSYM یک سوال در بخش ادبیات ترکی و علوم اجتماعی را ابطال و کلید پاسخ یک سوال ریاضی در آزمون مهارت‌های میدانی (AYT) را تغییر داده است [4]. این اصلاحات دیرهنگام که پس از برگزاری آزمون در ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ صورت گرفت، باعث سردرگمی و اعتراض گسترده داوطلبان و نهادهای مدنی شده است.

نقد ساختاری به نظارت و شفافیت اتحادیه کارکنان آموزش و علوم ترکیه (Eğitim Sen) در واکنش به این تحولات، بیانیه‌ای صادر کرد و تأکید نمود که «حق تحصیل نباید در سایه رویه‌های بدون نظارت و غیرشفاف قرار گیرد» [1]. این اتحادیه معتقد است که وقوع چنین خطاهایی در آزمونی که سرنوشت میلیون‌ها جوان را تعیین می‌کند، تنها یک «اشتباه فنی» ساده نیست، بلکه نشان‌دهنده ضعف‌های ساختاری در مراحل طراحی، بازبینی و نظارت بر سوالات است [2]. اییتیم سن از وزارت آموزش ملی و سازمان ÖSYM خواست تا فرآیند منجر به این خطاها را به طور شفاف بررسی کرده و مسئولان این ناهماهنگی‌ها را معرفی کنند.

امنیت آزمون یا نظارت بر معلمان؟ بخش دیگری از اعتراض این اتحادیه به رویکرد امنیتی دولت در حوزه‌های امتحانی اختصاص داشت. اییتیم سن با انتقاد از نصب دوربین در اتاق‌های معلمان و کلاس‌ها به بهانه امنیت آزمون، اعلام کرد که مشکل اصلی امنیت کنکور، معلمان یا حوزه‌های امتحانی نیستند، بلکه نبود نظارت آکادمیک و مستقل بر فرآیند طراحی سوالات در مرکز است [3]. آن‌ها تأکید کردند که این اقدامات تنها باعث تخریب فضای اعتماد در محیط‌های آموزشی می‌شود و تأثیری بر کیفیت و سلامت آزمون ندارد [1].

ضرورت بازنگری در سیستم آزمون‌محور در پایان این بیانیه، اتحادیه آموزش ترکیه خواستار تغییر بنیادین در نظام سنجش دانش‌آموزان شد. اییتیم سن پیشنهاد داد که سیستم آموزشی باید از رویکرد کنکورمحور و رقابتی به سمتی حرکت کند که استعدادها و توانمندی‌های علمی دانش‌آموزان را در طول زمان و به صورت عادلانه بسنجد [2]. این سازمان هشدار داد که ادامه روند فعلی، نابرابری‌های آموزشی را عمیق‌تر کرده و اعتماد عمومی به نهادهای آموزشی را به کلی از بین خواهد برد [3].