هشدار اردوغان به پزشکیان: مراقب خرابکاری در توافقات جدید باشید

در پی تحولات دیپلماتیک اخیر در منطقه، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز دوشنبه ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶ در یک تماس تلفنی مهم با مسعود پزشکیان، همتای ایرانی خود، ابعاد مختلف روابط دوجانبه و تحولات بین‌المللی را مورد بررسی قرار داد. محور اصلی این گفتگو، تفاهم جدیدی است که میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده حاصل شده و واکنش‌های گسترده‌ای را در سطح جهانی برانگیخته است [۱].

استقبال آنکارا از تفاهم تهران و واشینگتن اردوغان در این تماس تلفنی، خرسندی خود را از دستیابی به تفاهم موسوم به «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» میان ایران و آمریکا ابراز کرد. وی تأکید کرد که ترکیه از هرگونه فرآیندی که به صلح و ثبات در منطقه کمک کند، حمایت می‌کند [۲]. رئیس‌جمهور ترکیه خاطرنشان کرد که آنکارا آماده است تمامی حمایت‌های لازم را برای به سرانجام رسیدن مسالمت‌آمیز این توافق و اجرای کامل مفاد آن به کار گیرد. این موضع‌گیری نشان‌دهنده نقش میانجی‌گرانه و فعال ترکیه در معادلات پیچیده خاورمیانه است که در سال‌های اخیر به طور مستمر دنبال شده است [۳].

هشدار صریح نسبت به «خرابکاری» در مسیر توافق یکی از نکات کلیدی سخنان اردوغان در گفتگو با پزشکیان، هشدار جدی نسبت به تلاش‌های احتمالی برای تخریب این تفاهم بود. اردوغان تصریح کرد که «باید در برابر طرف‌هایی که به دنبال خرابکاری در مذاکرات و تضعیف توافقات هستند، بسیار هوشیار بود» [۱]. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر مقامات ترکیه، از جمله هاکان فیدان، وزیر امور خارجه، نسبت به کارشکنی‌های احتمالی برخی بازیگران منطقه‌ای که منافع خود را در تداوم تنش می‌بینند، ابراز نگرانی کرده بودند [۳]. اردوغان معتقد است که تقویت صلح منطقه‌ای در دوره جدید، نیازمند گام‌های استوار و محافظت در برابر مداخلات خارجی است.

گسترش همکاری‌های اقتصادی و انرژی علاوه بر مسائل سیاسی، رؤسای جمهور دو کشور بر لزوم تقویت پیوندهای اقتصادی تأکید کردند. اردوغان اظهار داشت که ترکیه به برداشتن گام‌های عملی برای توسعه همکاری‌های تجاری، مالی و انرژی با ایران ادامه خواهد داد [۲]. هدف‌گذاری برای افزایش حجم مبادلات تجاری و تسهیل فعالیت‌های بانکی میان دو همسایه، از دیگر محورهای این رایزنی بود. در این راستا، پیشنهاد تشکیل کمیته‌های بین‌دولتی برای پیگیری دقیق اجرای پروژه‌های مشترک اقتصادی مطرح گردید [۱].

مواضع پزشکیان: تأکید بر دیپلماسی و امنیت منطقه مسعود پزشکیان نیز در این گفتگو با قدردانی از مواضع سازنده ترکیه، تأکید کرد که ایران به دنبال جنگ نیست و همواره مسیر دیپلماسی را در چارچوب قوانین بین‌المللی دنبال می‌کند [۴]. وی همچنین بر ضرورت شمولیت صلح در منطقه تأکید کرد و خواستار آن شد که تفاهمات اخیر به گونه‌ای پیش برود که امنیت کشورهایی نظیر لبنان و فلسطین نیز تأمین شده و از تکرار حملات نظامی جلوگیری شود [۳]. پزشکیان خاطرنشان کرد که موفقیت هرگونه توافقی در گرو پایبندی عملی طرف مقابل به تعهدات و اجرای بدون تنازل مفاد مکتوب است [۴].