واکنش اردوغان به توافق تاریخی ایران و آمریکا؛ «گامی حیاتی برای صلح»

استقبال اردوغان از پایان تنش‌های منطقه‌ای رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، امروز دوشنبه ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، با انتشار بیانیه‌ای رسمی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس (X)، از دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده استقبال کرد. وی این تفاهم‌نامه را که با هدف پایان دادن به درگیری‌های اخیر در منطقه حاصل شده است، «تحولی حیاتی برای حاکمیت صلح و آرامش» نامید [۱]. اردوغان ابراز امیدواری کرد که این خبر که جهان مدت‌ها در انتظار آن بود، راه را برای برقراری امنیت پایدار در خاورمیانه هموار کند [۲].

جزئیات توافق و بازگشایی تنگه هرمز این توافق که به «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» شهرت یافته، شامل برقراری آتش‌بس فوری و دائمی در تمامی جبهه‌ها، از جمله لبنان، و بازگشایی کامل تنگه هرمز برای تردد تجاری است [۳]. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز با تأیید این خبر اعلام کرد که محاصره دریایی ایران بلافاصله لغو خواهد شد. طبق گزارش‌های دیپلماتیک، مراسم امضای رسمی این قرارداد برای روز جمعه، ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶، در شهر ژنو سوئیس برنامه‌ریزی شده است [۴].

قدردانی از نقش میانجی‌گران؛ پاکستان و قطر رئیس‌جمهور ترکیه در سخنان خود به طور ویژه از تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای میانجی قدردانی کرد. وی از «تلاش‌های استثنایی» پاکستان در به ثمر نشستن این مذاکرات تشکر کرد و نقش قطر و عربستان سعودی را در حمایت از ابتکارات دیپلماتیک ستود [۱][۴]. اردوغان تأکید کرد که ترکیه به عنوان یک قدرت منطقه‌ای، همواره از راه‌حل‌های مبتنی بر دیپلماسی و حقوق بین‌الملل حمایت کرده و به تلاش‌های خود برای تثبیت صلح ادامه خواهد داد [۲].

هشدار نسبت به اقدامات خرابکارانه و تحریک‌آمیز اردوغان در بخشی از پیام خود، هشداری جدی نسبت به روزهای حساس پیش رو صادر کرد. وی از تمامی طرف‌ها و بازیگران منطقه‌ای خواست تا زمان امضای رسمی قرارداد در ۱۹ ژوئن، از هرگونه اظهارنظر تند، تحریکات نظامی و اقداماتی که منجر به افزایش تنش می‌شود، خودداری کنند [۳]. او تأکید کرد که باید در برابر «سابوتاژها» یا خرابکاری‌های احتمالی که قصد برهم زدن این توافق تاریخی را دارند، کاملاً هوشیار بود [۴].

تأثیر فوری بر بازارهای جهانی بلافاصله پس از انتشار خبر توافق، بازارهای جهانی واکنش مثبتی نشان دادند. قیمت نفت برنت با کاهش چشمگیر ۴.۶ درصدی به حدود ۸۳ دلار رسید و بازارهای بورس در آسیا، به ویژه در ژاپن و کره جنوبی، شاهد صعودی بی‌سابقه بودند [۵]. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه نیز در بیانیه‌ای جداگانه، این توافق را مرحله‌ای مهم در مسیر ثبات پایدار توصیف کرد و بر آمادگی آنکارا برای حمایت از اجرای مفاد آن تأکید نمود [۱].