اعدام محمد امینی دهاقانی؛ تداوم سرکوب معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایران

جزئیات اعدام و اتهامات مطروحه بامداد روز گذشته، ۲۴ تیر ۱۴۰۵ (۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶)، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران محمد امینی دهاقانی را به اتهام مشارکت در اعتراضات دی‌ماه سال گذشته در شهرستان دهاقان استان اصفهان اعدام کرد [۱]. خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه، مدعی شد که این شهروند ۲۱ ساله به اتهاماتی همچون «محاربه» و «افساد فی‌الارض» از طریق آتش‌زدن ساختمان فرمانداری دهاقان با استفاده از کوکتل مولوتوف و تخریب اموال عمومی محکوم شده بود [۳]. بر اساس گزارش‌های رسمی، تصاویر دوربین‌های مداربسته و آنچه «اعترافات متهم» خوانده شده، مبنای صدور این حکم توسط دیوان عالی کشور قرار گرفته است [۴].

اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ و بستر زمانی محمد امینی دهاقانی در جریان اعتراضات گسترده‌ای بازداشت شد که از ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ در پی سقوط بی‌سابقه ارزش ریال و بحران معیشتی در تهران آغاز شد و به سرعت به بیش از ۱۰۰ شهر ایران گسترش یافت [۳]. این اعتراضات که با سرکوب شدید نیروهای امنیتی مواجه شد، طبق آمارهای غیررسمی نهادهای حقوق بشری، صدها کشته و هزاران بازداشتی بر جای گذاشت [۵]. اعدام دهاقانی در حالی صورت می‌گیرد که او بیست‌ویکمین معترضی است که در ارتباط با وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ به دار آویخته می‌شود [۲].

فضای جنگی و تشدید مجازات‌ها نهادهای بین‌المللی از جمله سازمان عفو بین‌الملل هشدار داده‌اند که مقامات جمهوری اسلامی از شرایط پس از درگیری‌های نظامی فوریه ۲۰۲۶ (اسفند ۱۴۰۴) و وضعیت موسوم به «شرایط جنگی» برای تسریع در اجرای احکام اعدام زندانیان سیاسی استفاده می‌کنند [۵]. محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، با محکوم کردن این اعدام اظهار داشت که حکومت از فضای امنیتی برای ایجاد رعب و وحشت و جلوگیری از خیزش‌های احتمالی آینده بهره‌برداری می‌کند [۲].

واکنش‌های بین‌المللی و نگرانی‌های حقوق بشری گزارش‌های منتشر شده حاکی از آن است که روند دادرسی محمد امینی دهاقانی با ابهامات فراوانی همراه بوده و او از حق دسترسی به وکیل مستقل محروم بوده است [۴]. فعالان حقوق بشر تأکید دارند که اعترافات اجباری تحت فشار، بار دیگر به عنوان مدرک اصلی در دادگاه‌های انقلاب مورد استفاده قرار گرفته است [۲]. در حال حاضر، گزارش‌ها نشان می‌دهند که دست‌کم ۱۲ نفر دیگر از معترضان در پرونده‌های مشابه در اصفهان با خطر قریب‌الوقوع اعدام روبرو هستند که این موضوع نگرانی‌های جهانی را دوچندان کرده است [۳].