انفجار در بندرعباس و جزیره قشم؛ تشدید تنش‌های نظامی در خلیج فارس

بامداد دوشنبه، ۲۲ و ۲۳ تیر ۱۴۰۵ (۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶)، ساکنان مناطق جنوبی ایران با صدای انفجارهای پیاپی در شهرهای ساحلی و جزایر استراتژیک خلیج فارس از خواب برخاستند. گزارش‌های اولیه که ابتدا توسط رسانه‌های محلی و سپس خبرگزاری‌های بین‌المللی بازتاب یافت، حاکی از وقوع حوادثی جدی در بندرعباس و جزیره قشم است [1]. این انفجارها در حالی رخ می‌دهد که تنش‌های نظامی میان واشینگتن و تهران به بالاترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است.

جزئیات انفجارها در هرمزگان و قشم بر اساس گزارش‌های منتشر شده، صدای دست‌کم ۱۰ انفجار مهیب در محدوده شرقی بندرعباس و مناطق ساحلی جزیره قشم شنیده شده است [4]. شاهدان عینی در جزیره قشم، به‌ویژه در مناطق جنوبی مانند «مسن»، از لرزش شدید شیشه‌های ساختمان‌ها بر اثر موج انفجارها خبر داده‌اند [5]. هم‌زمان، گزارش‌های مشابهی از شهرهای سیریک و جاسک نیز مخابره شده که نشان‌دهنده گستردگی جغرافیایی این حوادث در طول نوار ساحلی استان هرمزگان است [2]. منابع محلی همچنین از مشاهده پرواز جنگنده‌ها در ارتفاع پایین بر فراز این مناطق خبر می‌دهند.

بیانیه سنتکام و اهداف حملات ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) با صدور بیانیه‌ای رسمی، مسئولیت دور جدیدی از حملات را بر عهده گرفت. در این بیانیه آمده است که نیروهای آمریکایی به دستور مستقیم ریاست‌جمهوری، حملاتی را علیه اهدافی در ایران آغاز کرده‌اند تا توانایی این کشور برای تهدید کشتی‌رانی تجاری در تنگه هرمز را تضعیف کنند [1][3]. طبق اعلام سنتکام، این عملیات شامل هدف قرار دادن سایت‌های موشکی، پهپادی و تأسیسات نظارت ساحلی بوده است [3]. رسانه‌هایی مانند هابرتورک تایید کرده‌اند که این حملات بخشی از یک «موج سوم» عملیاتی در هفته جاری بوده که طی آن بیش از ۱۴۰ هدف نظامی مورد اصابت قرار گرفته است [1].

واکنش‌های داخلی و وضعیت میدانی در داخل ایران، خبرگزاری‌های رسمی از جمله صداوسیما وقوع انفجارها را تایید کرده اما جزئیات دقیقی از میزان خسارات ارائه نداده‌اند. فرمانداری هرمزگان در اولین واکنش رسمی اعلام کرد که تاکنون گزارشی از تلفات جانی در پی این انفجارها دریافت نشده است [2]. با این حال، گزارش‌های تایید نشده از برخورد ترکش‌ها به برخی مناطق غیرنظامی در حومه شهرها حکایت دارد [4]. در پاسخ به این حملات، منابع خبری از آماده‌باش کامل پدافند هوایی ایران و گزارش‌هایی مبنی بر حملات تلافی‌جوئیانه به زیرساخت‌های نظامی در کشورهای همسایه خبر می‌دهند [1].

پیامدهای استراتژیک برای امنیت انرژی وقوع انفجار در بندرعباس، که قلب تپنده صادرات و لجستیک دریایی ایران محسوب می‌شود، به همراه جزیره قشم که موقعیتی سوق‌الجیشی در دهانه تنگه هرمز دارد، بازارهای جهانی انرژی را به شدت نگران کرده است. تنگه هرمز به عنوان حیاتی‌ترین آبراه انتقال نفت جهان، اکنون در کانون یک رویارویی مستقیم قرار گرفته است. تحلیل‌گران معتقدند ادامه این روند می‌تواند منجر به اختلال جدی در زنجیره تأمین انرژی جهانی و افزایش بی‌سابقه قیمت نفت در بازارهای بین‌المللی شود [5].