تربیت طراحان حرفه‌ای فرش در غازی‌عینتاب با همکاری دانشگاه و صنعت

امروز، ۲ ژوئیه ۲۰۲۶، شهر غازی‌عینتاب (Gaziantep) بار دیگر بر جایگاه خود به عنوان پیشگام صنعت فرش جهان تأکید کرد. با اجرای برنامه‌های مشترک میان دانشگاه غازی‌عینتاب (GAÜN) و اتحادیه صادرکنندگان فرش جنوب شرقی آناتولی (GAHİB)، نسل جدیدی از طراحان حرفه‌ای در حال ورود به بازار کار هستند که تخصص آن‌ها فراتر از مهارت‌های سنتی و مبتنی بر فناوری‌های روز است [۱].

پیوند دانش و تجربه در قلب صنعت فرش برنامه طراحی فرش که در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه غازی‌عینتاب اجرا می‌شود، به عنوان یکی از موفق‌ترین الگوهای همکاری دانشگاه و صنعت در ترکیه شناخته شده است. این برنامه که از سال ۲۰۲۱ آغاز به کار کرده، اکنون به مرحله‌ای رسیده است که فارغ‌التحصیلان آن بلافاصله جذب کارخانه‌های بزرگ می‌شوند. به گفته مقامات دانشگاهی، تاکنون ۳۳ دانشجو از این مقطع فارغ‌التحصیل شده‌اند که بسیاری از آن‌ها پیش از دریافت مدرک، پیشنهادهای کاری متعددی دریافت کرده‌اند [۱][۲].

دانشجویان در این دوره نه تنها مبانی نظری طراحی را می‌آموزند، بلکه با حضور مستقیم در خطوط تولید کارخانه‌ها، با چالش‌های عملی بافت و مواد اولیه آشنا می‌شوند. پروفسور نازان کالبک، از اساتید این حوزه، تأکید می‌کند که هدف اصلی، تربیت نیروی انسانی متخصصی است که بتواند میراث فرهنگی فرش را با نیازهای مدرن بازار پیوند بزند [۱][۳].

آموزش‌های مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی یکی از ویژگی‌های برجسته آموزش‌ها در سال ۲۰۲۶، تمرکز بر استفاده از هوش مصنوعی (AI) در طراحی فرش است. آیهان اوزر، رئیس دانشکده هنرهای زیبا، خاطرنشان کرد که دانشجویان تشویق می‌شوند تا از ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی برای خلق الگوهای نوآورانه استفاده کنند، در حالی که اصول اخلاقی و اصالت هنری را نیز مد نظر قرار می‌دهند [۱]. این رویکرد به کارخانه‌های غازی‌عینتاب اجازه می‌دهد تا از مدل‌های کپی‌برداری شده فاصله گرفته و به سمت خلق آثار اورجینال حرکت کنند که ارزش افزوده بیشتری در بازارهای جهانی دارند.

اشتغال‌زایی و تأثیر بر صادرات ۳.۵ میلیارد دلاری صنعت فرش ترکیه هدف‌گذاری بزرگی را برای پایان سال ۲۰۲۶ انجام داده است: دستیابی به صادرات ۳.۵ میلیارد دلاری [۴]. برای تحقق این هدف، طراحی به عنوان کلیدی‌ترین عنصر رقابتی شناخته می‌شود. زینال عابدین کاپلان، رئیس GAHİB، در مراسمی خطاب به طراحان جوان اعلام کرد که «تخیل» زیربنای آینده این صنعت است. او تأکید کرد که غازی‌عینتاب دیگر تنها یک مرکز تولید انبوه نیست، بلکه در حال تبدیل شدن به مرکز مد و طراحی در دنیای فرش است [۲].

فارغ‌التحصیلان جدید این برنامه با حمایت‌های بورسیه و تضمین‌های استخدامی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت محصولات صادراتی ایفا می‌کنند. در حالی که در سال گذشته ۱۵ فارغ‌التحصیل مستقیماً وارد بازار کار شدند، امسال نیز تقاضا برای جذب این متخصصان از سوی شرکت‌های بزرگ به شدت افزایش یافته است [۱]. این همکاری مستمر نشان‌دهنده عزم جدی ترکیه برای حفظ برتری خود در بازار جهانی فرش در برابر رقبای بین‌المللی است.