Kalibaf: Uranyum Zenginleştirme İran'ın Kesin ve Müzakere Edilemez Hakkıdır

Uranyum Zenginleştirme; Güç Bileşeni ve Sistemin Kırmızı Çizgisi İslami Şura Meclisi Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, 30 Haziran 2026 akşamı canlı bir televizyon mülakatında, İran İslam Cumhuriyeti'nin son nükleer ve diplomatik gelişmelere ilişkin net tutumlarını açıkladı. Uranyum zenginleştirmenin ülkenin gücünün temel bileşenlerinden biri ve dış aşırı taleplere karşı bir güvence olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: "Uranyum zenginleştirme bizim meşru, yasal ve devredilemez hakkımızdır ve bu konu hiçbir şekilde müzakere edilemez" [1][3]. Kalibaf, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) düzenlemelerine ve Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'na (NPT) bağlı kalırken, bilimsel ve nükleer ilerlemelerinden asla geri adım atmayacağını belirtti [2].

İslamabad Mutabakat Zaptı ve Tahran'ın Beş Şartı İran müzakere heyeti başkanı, Tahran ve Washington arasında yakın zamanda imzalanan 14 maddelik İslamabad Mutabakat Zaptı'na atıfta bulunarak, bu anlaşmanın ilk 5 maddesi sabitlenip tam olarak uygulanana kadar İran'ın sonraki aşamalara geçmeyeceğini duyurdu. Bu şartlar arasında Lübnan'da savaşın kesin olarak sona ermesi ve ulusal egemenliğin geri dönmesi, ABD'nin yasadışı deniz ablukasının tamamen kaldırılması, Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılması, İran petrol ihracatının garanti altına alınması ve ulusun dondurulmuş tüm varlıklarının serbest bırakılması yer alıyor [1][2]. Kalibaf, İran'ın yaklaşımının "adım adım" olduğunu ve Washington'un bağlılığını eylem alanında kanıtlaması gerektiğini vurguladı.

Diplomasinin Yanında Askeri Hazırlık Konuşmasının bir başka bölümünde Kalibaf, ABD hükümetindeki iç çelişkilere değinerek, Marco Rubio ve JD Vance dahil olmak üzere üst düzey Washington yetkililerinin anlaşmaların uygulanması konusunda farklı tutumlara sahip olduğunu iddia etti [1]. Diplomasinin İran'ın ilk tercihi olduğunu belirterek uyardı: "Hedeflerimize ulaşmak için müzakere ediyoruz, ancak mantık dili ve anlaşma metni etkili olmazsa savaşa hazırız ve güçle karşılık vereceğiz" [3]. Ayrıca İran'ın füze kapasitesini ve savunma gücünü müzakere edilemez olarak nitelendirdi ve bunu müzakere masasının ana desteği olarak tanımladı [2].

Hürmüz Boğazı Üzerindeki Egemenlik ve ABD İddialarına Yanıt Hürmüz Boğazı'nın stratejik durumuyla ilgili olarak İran Meclis Başkanı, bu su yolunun İran'ın karasularının bir parçası olduğunu ve Tahran'ın ABD'nin bu bölgede İran'ın askerileşmesi iddiasıyla tartışma yaratmasına izin vermeyeceğini vurguladı [2]. İran ve Umman'ın hukuki meseleler ve denizcilik hizmetleri konusunda anlaşmaya vardığını, gemi trafiği için öngörülen geçici muafiyetlerin sadece 60 günlük bir süre için ve bölge ülkelerinin talebi üzerine olduğunu sözlerine ekledi [1][3]. Kalibaf, İran'ın bu hayati bölgedeki egemenlik pozisyonlarından asla geri adım atmayacağını belirterek sözlerini tamamladı.