در رویدادی منحصربهفرد، دانشآموزان در محوطه باستانی گوبکلیتپه با الهام از معماری کهن و جهتگیری ستونهای سنگی نسبت به خورشید، با مفاهیم انرژیهای تجدیدپذیر و آینده پایدار زمین آشنا شدند.
سفری از سپیدهدم تمدن به سوی انرژیهای پاک در روزهای اخیر، محوطه باستانی گوبکلیتپه که به عنوان «نقطه صفر تاریخ» شناخته میشود، میزبان رویدادی بود که گذشتههای دور را به تکنولوژیهای آینده پیوند داد. برنامهای آموزشی با عنوان «در پرتو گوبکلیتپه: انرژیهای تجدیدپذیر و آینده پایدار» برای گروهی از دانشآموزان منتخب برگزار شد تا آنها را با اهمیت محیط زیست و منابع انرژی پاک آشنا کند [۱]. این ابتکار عمل نشاندهنده رویکردی نوین در بهرهگیری از میراث فرهنگی برای آموزش مفاهیم مدرن علمی است. ## جزئیات کارگاه آموزشی و نقش توبیتاک این پروژه که توسط شهرداری کلانشهر شانلیاورفا تهیه و از سوی برنامه ۴۰۰۴ توبیتاک (TÜBİTAK) حمایت شده است، بر روی ۳۰ دانشآموز ۱۰ تا ۱۳ ساله تمرکز داشت [۲]. این دانشآموزان که از مدارس مختلف منطقه انتخاب شده بودند، در یک دوره فشرده چهار روزه شرکت کردند. هدف اصلی این برنامه، ایجاد آگاهی در مورد تغییرات اقلیمی و آموزش عملی روشهای تولید انرژی از منابع طبیعی مانند خورشید، باد و آب بود [۳]. ## پیوند ستونهای سنگی با پنلهای خورشیدی مدرن یکی از جذابترین بخشهای این دوره، بررسی رابطه میان ستونهای نمادین «T» شکل گوبکلیتپه و خورشید بود. مربیان و کارشناسان مرکز علم شانلیاورفا با استفاده از کیتهای الکترونیکی مجهز به پنلهای خورشیدی، به دانشآموزان نشان دادند که چگونه جهتگیری این سازههای ۱۲ هزار ساله میتواند با مفاهیم مدرن جذب انرژی خورشیدی مرتبط باشد [۲]. برفین هلین اوزمن، مسئول پروژه، در این باره اظهار داشت که هدف آنها لمس زندگی کودکان و نشان دادن راهی است که علم و تکنولوژی میتواند در کنار تاریخ برای ساختن شهری پایدارتر طی کند. ## اهمیت پایداری در سایتهای میراث جهانی برگزاری چنین دورههایی در مکانهایی مانند گوبکلیتپه، نه تنها ارزشهای تاریخی این مناطق را برجسته میکند، بلکه بر ضرورت حفاظت از آنها در برابر تهدیدات زیستمحیطی نیز تاکید دارد. دانشآموزان در این کارگاهها آموختند که چگونه مدیریت پسماند و استفاده از انرژیهای سبز میتواند به حفظ میراث جهانی برای نسلهای آینده کمک کند [۱]. این تجربه عملی، فراتر از کتابهای درسی، به نوجوانان اجازه داد تا خود را به عنوان معماران آیندهای پاک تصور کنند که ریشه در تمدنهای کهن دارد.
دانشآموزان در محوطه باستانی گوبکلیتپه با استفاده از ابزارهای علمی، انرژیهای تجدیدپذیر را فرا میگیرند.
linkمنابع
- Göbeklitepe'de öğrencilere yenilenebilir enerji eğitimi verildi — Canlı Gaste (2026-06-13)
- Şanlıurfa'da öğrencilere yenilenebilir enerji eğitimi — İlke Haber Ajansı (2026-06-12)
- Göbeklitepe'nin Işığında Yenilenebilir Enerji Ve Sürdürülebilir Gelecek — TÜBİTAK (2026-06-04)
