بررسی راهکارهای مشاوره و حمایت‌های روانی-اجتماعی در نظام آموزشی ترکیه

در هفته‌های اخیر، وزارت آموزش ملی ترکیه (MEB) و نهادهای محلی در استان‌های مختلف از جمله ریزه، مجموعه‌ای از نشست‌های استانی را با عنوان «کمیسیون اجرایی خدمات مشاوره و روان‌شناختی» برگزار کرده‌اند. این جلسات که با هدف برنامه‌ریزی برای سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ تشکیل شده، بر تقویت زیرساخت‌های حمایتی برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها تمرکز دارد [۱].

توسعه مراکز مشاوره تخصصی در استان ریزه یکی از مهم‌ترین تحولات اخیر در این حوزه، افتتاح اولین مرکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی خصوصی دارای مجوز رسمی از وزارت آموزش ملی در استان ریزه است. این مرکز که در اوایل ژوئیه ۲۰۲۶ افتتاح شد، استانداردهای جدیدی را برای ارائه خدمات حرفه‌ای به کودکان، نوجوانان و والدین در سطح منطقه تعریف کرده است [۲]. مقامات محلی معتقدند که حضور چنین مراکز تایید شده‌ای می‌تواند بار سنگین مراکز دولتی را کاهش داده و دسترسی خانواده‌ها به مشاوره با کیفیت را تسهیل کند.

مقابله با خطرات دیجیتال و تقویت ساختار خانواده در کنار توسعه فیزیکی مراکز، رویکردهای محتوایی نیز دستخوش تغییر شده است. در «کارگاه خانواده» که اخیراً در ریزه برگزار شد، کارشناسان و دانشگاهیان به بررسی دقیق خطرات عصر دیجیتال برای جوانان و ساختار خانواده پرداختند [۳]. در این نشست‌ها، موضوعاتی نظیر مدیریت بحران در خانواده، تقویت ارتباطات بین‌نسلی و پیشگیری از آسیب‌های فضای مجازی به طور جدی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت [۵].

همکاری‌های بین‌المللی و استانداردهای نوین حمایتی تلاش‌های داخلی ترکیه با حمایت‌های بین‌المللی نیز همراه بوده است. پیش از این در سال ۲۰۲۶، وزارت آموزش ملی با همکاری یونیسف، ماژول‌های به‌روز شده‌ای را برای اقدامات مشاوره‌ای معرفی کرد [۴]. این بسته‌های آموزشی جدید شامل مهارت‌های زندگی، تنظیم هیجانات در موقعیت‌های چالش‌برانگیز و پیشگیری از خشونت است که اکنون در دستور کار تمامی کمیسیون‌های استانی برای اجرا در مدارس سراسر کشور قرار گرفته است.

تمرکز بر پیشگیری از قلدری در مدارس گزارش‌های اخیر پارلمانی نشان می‌دهد که از هر ۷ کودک در ترکیه، یک نفر با پدیده قلدری در مدرسه مواجه است. به همین دلیل، در نشست‌های اخیر بر لزوم مداخله زودهنگام و ایجاد محیط‌های یادگیری امن‌تر تاکید شده است [۵]. هدف نهایی این برنامه‌ها، نه تنها ارتقای سطح آکادمیک، بلکه تضمین سلامت روان و رشد اجتماعی دانش‌آموزان در یک محیط آموزشی عاری از خشونت است.