بحران در مرز گوربولاک؛ انتظار ۲۸ روزه کامیون‌ها غیرقابل قبول است

وضعیت بحرانی در شریان حیاتی تجارت ایران و ترکیه ارگون بیلن (Ergün Bilen)، نایب رئیس انجمن حمل‌ونقل بین‌المللی ترکیه (UND)، در بیانیه‌ای تند نسبت به وضعیت وخیم در پایانه مرزی گوربولاک هشدار داد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در جولای ۲۰۲۶، زمان انتظار برای کامیون‌هایی که قصد عبور از این مرز به سمت ایران را دارند، به رقم بی‌سابقه ۲۸ روز رسیده است [۱]. این مقام مسئول تاکید کرد که چنین تاخیری در دنیای تجارت مدرن به هیچ وجه قابل قبول نیست و باعث از بین رفتن رقابت‌پذیری صادرکنندگان و فلج شدن ناوگان لجستیکی شده است. ## صف‌های کیلومتری و سرگردانی ۳۷۰۰ کامیون گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که در حال حاضر حدود ۳۷۰۰ دستگاه کامیون در مرز گوربولاک-بازرگان معطل مانده‌اند [۳]. این وضعیت که با گرمای شدید تابستان همزمان شده، شرایط معیشتی و کاری رانندگان را به شدت دشوار کرده است. احسان ملک‌زاده، رئیس هیئت‌مدیره انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران نیز تایید کرده است که ایستایی طولانی‌مدت، بخش بزرگی از ناوگان بین‌المللی را زمین‌گیر کرده و خطر متروکه شدن کالاها در انبارهای گمرکی را افزایش داده است [۴]. ## درخواست‌های ۱۲ گانه UND برای حل بن‌بست لجستیکی ارگون بیلن در نشست اخیر با هیئت ایرانی، فهرستی از ۱۲ راهکار عملی را برای خروج از این بحران ارائه کرد. وی تاکید کرد که دیگر زمان مذاکرات تکراری به پایان رسیده و نیاز به اقدامات فوری در صحنه عملیاتی است [۲]. از جمله مهم‌ترین خواسته‌های UND می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: - افزایش ظرفیت پذیرش روزانه به ۴۰۰ تا ۵۰۰ دستگاه کامیون در مرز گوربولاک. - حذف اجباری بودن دفترچه تریپتیک (Triptik) برای تسهیل تردد. - لغو هزینه‌های اضافی مانند مابه‌التفاوت سوخت در ترانزیت و هزینه‌های ایکس‌ری در پایانه بازرگان [۱]. - توقف مداخلات افراد غیرمسئول و نهادهای موازی در عملیات مرزی. ## تاثیر تحولات منطقه‌ای بر تجارت پس از جنگ این بحران در حالی رخ می‌دهد که منطقه در دوره پس از تنش‌های اوایل سال ۲۰۲۶ قرار دارد و انتظار می‌رود حجم تجارت بین ایران و ترکیه به شدت افزایش یابد. با این حال، زیرساخت‌های فعلی گمرکی در مرز بازرگان که تنها ظرفیت پذیرش حدود ۲۵۰ کامیون در روز را دارد، پاسخگوی این حجم از تقاضا نیست [۴]. بیلن خاطرنشان کرد که اگر ظرفیت‌ها به سرعت ارتقا نیابد، این مرز راهبردی که «دروازه اروپا به آسیا» محسوب می‌شود، جایگاه خود را در کریدورهای بین‌المللی از دست خواهد داد. وی در پایان بر آمادگی برای گفتگو تاکید کرد اما یادآور شد که اولویت فعلی، اجرای اقدامات ملموس است [۲].