Rafael Grossi: UAEK Müfettişleri Yakında İran'ın Nükleer Tesislerini Ziyaret Edecek

Grossi'nin Japonya'daki Açıklaması: Denetimler Kesin Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Genel Direktörü Rafael Grossi, bugün 24 Haziran 2026'da Japonya'daki Fukuşima Daiichi nükleer santralinde düzenlediği basın toplantısında, müfettişlerin İran'a dönüşünün kaçınılmaz olduğunu vurguladı. İran ve ABD başkanları arasında imzalanan mutabakat zaptının, Kurumun tüm nükleer faaliyetleri ve nükleer madde tesislerini denetlemesini açıkça vurguladığını belirtti [1][2]. Bu denetimlerin önemine değinen Grossi: "Bu gerçekleşecek; ister yarından sonra, ister bir hafta veya on gün içinde olsun. Kesin zamanlama hayati değil, ancak gerçekleşmesi ilkesi kesindir" dedi [3].

Anlatılardaki Çelişki; Washington'ın İddiasından Tahran'ın Yalanlamasına Bu haberin duyurulması, son 24 saat içinde her iki ülkenin yetkililerinden çelişkili mesajların gelmesiyle eş zamanlı gerçekleşti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, daha önce Tahran'ın müfettişlerin tam dönüşünü kabul ettiğini iddia etmişti [4]. Buna karşılık, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, geçen yılki çatışmalarda hasar gören tesislerin ziyareti için planlanmış herhangi bir takvimi reddetti [5]. Ancak Grossi, siyasi açıklamaların gerçekliğin bir parçası olduğunu, ancak Kurumun eylemleri için mutabakat zaptının (MOU) yazılı metninin esas alınacağını vurguladı [2].

Geçici Anlaşma ve İsviçre'de Müzakere Masasına Dönüş Bu gelişmeler, geçen hafta Pakistan'ın arabuluculuğunda Donald Trump ve Mesud Pezeşkiyan arasında imzalanan 14 maddelik geçici anlaşmanın bir parçasıdır. Bu anlaşma, kalıcı bir barışa ulaşmayı ve 2025 yılındaki 12 günlük savaşın sonuçlarını sona erdirmeyi amaçlayan 60 günlük bir müzakere sürecini başlatmıştır [4]. Bu anlaşma kapsamında İran, ABD ekonomik yaptırımlarının kademeli olarak kaldırılması şartıyla, %60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stoklarını azaltmayı ve daha düşük seviyelere çekmeyi taahhüt etmiştir [1][3].

Küresel Piyasalar ve Bölgesel Güvenlik Üzerindeki Etkisi Haber raporları, denetim süreciyle ilgili olumlu haberlerin yayılması ve Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılmasıyla birlikte Brent petrol fiyatının çatışmaların başlamasından bu yana ilk kez varil başına 75 doların altına düştüğünü gösteriyor [4]. Bu arada, müfettişlerin hassas Natanz ve Fordo sahalarına nasıl erişeceğine dair daha kesin ayrıntıları netleştirmek üzere İran ve Amerikan heyetleri arasındaki teknik müzakerelerin önümüzdeki hafta İsviçre'deki Bürgenstock tatil beldesinde devam etmesi planlanıyor [1][5].