İran'ın 6 Milyar Dolarlık Varlığının Serbest Bırakılması; Doha'daki Yeni Anlaşmanın Detayları

Katar'daki Döviz Kaynaklarının Serbest Bırakılma Detayları Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 29 Haziran 2026 Pazartesi günü Kum kentine yaptığı ziyaret ve Ayetullah el-Uzma Şubeyri Zencani ile görüşmesi sırasında, İslam Cumhuriyeti'nin dondurulmuş varlıklarının bir kısmının serbest bırakıldığını resmen duyurdu. Pezeşkiyan'ın ifadelerine göre, yapılan planlamalar doğrultusunda, İran'ın Katar bankalarında tutulan toplam 12 milyar dolarlık döviz kaynağının 6 milyar dolarlık kısmı serbest bırakıldı ve ülkenin ekonomik döngüsüne geri dönüyor [1][4]. Pezeşkiyan, bu fonların geri kalanının serbest bırakılması için de takiplerin ciddiyetle sürdürüldüğünü vurguladı.

Geçici Anlaşma ve Petrol Yaptırımlarının Kaldırılması Bu mali açılım, Tahran ve Washington arasında Katar, Pakistan ve İsviçre gibi ülkelerin arabuluculuğuyla sonuçlanan daha geniş kapsamlı bir mutabakat zaptının parçasıdır. Cumhurbaşkanı bu anlaşmayı İran milleti için "büyük bir zafer" olarak nitelendirdi ve bu mutabakat çerçevesinde petrol ve petrokimya ürünleri ihracatına yönelik yaptırımların da kaldırıldığını ekledi [1][3]. Hükümet, bu kaynakları halkın geçimini desteklemek, altyapıyı yeniden inşa etmek ve haneler üzerindeki enflasyonist baskıyı azaltmak amacıyla elektronik gıda kartlarının kredisini artırmak için kullanmayı planlıyor [4].

Bölgesel Gerilimler ve Müzakerelerin Üzerindeki Savaş Gölgesi Bu varlıkların serbest bırakılacağı haberi, Basra Körfezi bölgesinin son günlerde şiddetli askeri gerilimlere sahne olduğu bir dönemde geldi. Raporlar, İran'ın son ABD hava saldırılarına yanıt olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki Amerikan üslerine insansız hava aracı ve füze saldırıları düzenlediğini gösteriyor [2][5]. Bu çatışmalara rağmen, her iki taraf da diplomatik yolu sürdürme isteklerini gösterdi. İran ve ABD teknik ekiplerinin, mutabakat zaptının uygulama detaylarını netleştirmek üzere önümüzdeki günlerde Doha'da bir araya gelmesi planlanıyor [3].

Washington'ın Tepkisi ve Doha İzleme Mekanizması İranlı yetkililer bu miktarların nasıl harcanacağı konusunda tam yetkiye sahip olduklarını vurgularken, Amerikalı yetkililer farklı bir tablo çiziyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington'ın bu 6 milyar doların yalnızca insani yardım malzemeleri, ilaç ve gıda alımı için harcanmasını sağlamak amacıyla Doha'da sıkı bir izleme mekanizması kuracağını açıkladı [3]. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın ihlali veya saldırıların devam etmesi durumunda askeri seçeneklerin masada kalmaya devam edeceği konusunda uyardı [5]. Söylemlerdeki bu çelişki, 60 günlük bir süre içinde kalıcı bir sözleşmeye dönüştürülmesi planlanan geçici anlaşmanın kırılganlığını göstermektedir [4].