چشم جهان به تنگه هرمز: ایران عبور و مرور را به طور کامل متوقف کرد

انسداد تنگه هرمز؛ از شلیک اخطار تا توقف کامل بامداد امروز، ۲۱ تیر ۱۴۰۵، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که تنگه هرمز «تا اطلاع ثانوی» و تا پایان آنچه «مداخلات ایالات متحده در منطقه» خوانده شده، به طور کامل بسته است [۱]. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که نیروهای ایرانی به یک کشتی کانتینربر با پرچم قبرس به نام M/V GFS Galaxy که به گفته آن‌ها از «مسیر غیرقانونی» در حال تردد بود و سامانه‌های ردیابی خود را خاموش کرده بود، شلیک اخطار انجام داده و آن را متوقف کردند [۳][۵]. طبق گزارش‌های واصله، این کشتی دچار آسیب جدی در بخش موتورخانه شده و آتش‌سوزی در آن به وقوع پیوسته است.

پاسخ سنگین سنتکام؛ هدف قرار گرفتن ۱۴۰ موضع در جنوب ایران تنها ساعاتی پس از اعلام انسداد تنگه، ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) از آغاز موج سوم حملات هوایی و موشکی خود علیه مواضعی در خاک ایران خبر داد. به گفته مقامات آمریکایی، حدود ۱۴۰ هدف شامل سایت‌های موشکی، آشیانه‌های پهپاد، انبار تجهیزات دریایی و مراکز فرماندهی در مناطقی نظیر بندرعباس، جزیره قشم، چابهار، بوشهر و عسلویه هدف قرار گرفته‌اند [۲][۳]. سنتکام اعلام کرد این حملات با هدف «تضعیف توانایی ایران در حمله به کشتی‌های غیرنظامی» و در پاسخ به نقض آزادی دریانوردی انجام شده است [۵].

تلاطم در بازار انرژی و پیامدهای اقتصادی بسته شدن تنگه هرمز که محل عبور بیش از ۲۰ درصد از نفت خام و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان است، بلافاصله باعث جهش قیمت‌ها در بازارهای جهانی شد. قیمت نفت برنت با افزایشی ۶ درصدی به بالای ۸۰ دلار در هر بشکه رسید و تحلیل‌گران هشدار می‌دهند که در صورت تداوم این وضعیت، قیمت‌ها ممکن است به مرز ۱۲۰ دلار نیز برسد [۴]. کشورهای آسیایی از جمله هند، چین و ژاپن که وابستگی شدیدی به نفت خلیج فارس دارند، بیشترین آسیب را از این انسداد دیده‌اند و گزارش‌هایی از سهمیه‌بندی سوخت در برخی مناطق به گوش می‌رسد [۴].

دیپلماسی در بن‌بست؛ سرنوشت تفاهم‌نامه اسلام‌آباد این تنش‌های بی‌سابقه در حالی رخ می‌دهد که تلاش‌های دیپلماتیک اخیر بر پایه «تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» عملاً با شکست مواجه شده است. ایران اعلام کرده است که هیچ مذاکره‌ای را تا زمان توقف حملات آمریکا و خروج نیروهای بیگانه از منطقه نخواهد پذیرفت [۳]. از سوی دیگر، دولت ایالات متحده با تعیین ضرب‌الاجل، خواستار تضمین کتبی ایران برای بازگشایی تمامی مسیرهای کشتیرانی و توقف فعالیت‌های هسته‌ای شده است [۱]. وضعیت فعلی، منطقه را در آستانه یک درگیری تمام‌عیار قرار داده و جامعه جهانی با نگرانی تحولات لحظه‌ای این آبراه حیاتی را دنبال می‌کند.