ایران: توانمندی دفاعی ما به هیچ وجه قابل مذاکره نیست

ایستادگی بر اصول امنیت ملی در عصر پساجنگ در پی تحولات اخیر و امضای تفاهم‌نامه صلح میان تهران و واشینگتن که به جنگ ۳۸ روزه پایان داد، مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران تأکید کردند که ظرفیت‌های دفاعی کشور از هرگونه مذاکره دیپلماتیک مستثنی است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری اخیر خود تصریح کرد که توانمندی‌های موشکی و پهپادی ایران «مطلقاً» موضوع مذاکره نبوده و نخواهد بود. [2] این موضع‌گیری در حالی صورت می‌گیرد که گزارش‌های بین‌المللی از جمله شبکه «سی‌جی‌تی‌ان ترک» بر قاطعیت ایران در حفظ دکترین بازدارندگی خود تأکید دارند. [1]

پزشکیان: قدرت موشکی مانع از تکرار فاجعه غزه شد مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در سخنانی صریح در اسلام‌آباد اعلام کرد که ایران تحت هیچ شرایطی درباره توانمندی‌های دفاعی خود مذاکره نخواهد کرد. وی با اشاره به فشارهای بین‌المللی برای محدودسازی برنامه موشکی ایران گفت: «اگر موشک‌های دفاعی ما نبودند، اسرائیل و ایالات متحده همان بلایی را سر ایران می‌آوردند که سر غزه آوردند.» [3] این اظهارات نشان‌دهنده نگاه راهبردی تهران به تسلیحات موشکی به عنوان تنها ابزار تضمین بقای ملی در برابر تهدیدات خارجی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که در تفاهم‌نامه اخیر با دولت ترامپ، هیچ بندی مبنی بر محدودیت موشکی گنجانده نشده است. [4]

حفظ آرایش نظامی در دوره ۶۰ روزه تفاهم علیرغم توقف درگیری‌ها، نیروهای مسلح ایران همچنان در وضعیت آماده‌باش کامل به سر می‌برند. سردار ابن‌الرضا، سرپرست وزارت دفاع، اعلام کرد که ایران آمادگی «مذاکره و مقابله» را به طور همزمان دارد. [3] وی تأکید کرد که در طول دوره ۶۰ روزه اجرای تفاهم‌نامه، ایران آرایش نظامی خود را در تمامی زمینه‌ها حفظ و تقویت خواهد کرد تا از پایبندی طرف مقابل به تعهداتش اطمینان حاصل کند. [5] این رویکرد نشان‌دهنده بی‌اعتمادی عمیق تهران به وعده‌های واشینگتن، به‌ویژه در زمینه رفع تحریم‌ها و دسترسی به دارایی‌های مسدود شده است.

نگرانی‌های منطقه‌ای و دیپلماسی واشینگتن در حالی که تهران بر مواضع دفاعی خود پافشاری می‌کند، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، سفر منطقه‌ای خود را به کشورهای خلیج فارس آغاز کرده است تا ابعاد تفاهم‌نامه با ایران را برای متحدان عرب تشریح کند. [4] کشورهای منطقه نگران‌اند که عدم گنجاندن محدودیت‌های موشکی در توافق اخیر، توازن قوا را به سود ایران تغییر دهد. با این حال، مقامات ایرانی تأکید دارند که قدرت نظامی آن‌ها تهدیدی برای همسایگان نیست و صرفاً جنبه دفاعی دارد، هرچند بر حاکمیت کامل خود بر تنگه هرمز و امنیت مسیرهای انرژی پافشاری می‌کنند. [5]