انفجار در جنوب ایران و حمله به نفتکش‌ها در تنگه هرمز؛ تنش‌ها به اوج رسید

امروز، ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۴ تیر ۱۴۰۵)، گزارش‌های متعددی از وقوع انفجارهای شدید در چندین نقطه از سواحل جنوبی ایران منتشر شده است. همزمان، حمله به دو نفتکش تجاری در تنگه هرمز، یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان، موجی از نگرانی را در بازارهای جهانی ایجاد کرده است [۱]. این حوادث در حالی رخ می‌دهد که تنش‌های نظامی میان ایالات متحده و ایران به بالاترین سطح خود در ماه‌های اخیر رسیده است.

حملات موشکی به نفتکش‌ها در تنگه هرمز وزارت دفاع امارات متحده عربی تایید کرد که دو نفتکش این کشور به نام‌های «ام‌تی مومباسا» (MT Mombasa) و «ال‌بهیه» (Al Bahiya) در حال عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز در آب‌های سرزمینی عمان هدف موشک‌های کروز قرار گرفته‌اند [۲]. در این حمله، یک ملوان هندی جان خود را از دست داد و هشت تن دیگر از خدمه، شامل اتباع هند و اوکراین، زخمی شدند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با صدور بیانیه‌ای مسئولیت هدف قرار دادن این «ابرنفتکش‌های متخلف» را بر عهده گرفت و مدعی شد که این شناورها با خاموش کردن سامانه‌های ناوبری و نادیده گرفتن هشدارها، وارد مناطق ممنوعه شده بودند [۱][۵].

موج جدید حملات هوایی آمریکا به جنوب ایران در پاسخ به این اقدامات، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که موج جدیدی از حملات هوایی را علیه اهداف نظامی در ایران انجام داده است. گزارش‌های محلی از شنیده شدن صدای بیش از ۱۵ انفجار مهیب در غرب بندرعباس و مناطقی در بوشهر، جزیره قشم و ابوموسی حکایت دارند [۳]. مقامات ایرانی تایید کرده‌اند که چندین سایت موشکی، انبار پهپاد و رادارهای ساحلی هدف قرار گرفته‌اند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با اعلام پایان رسمی آتش‌بس کوتاه‌مدت، از برقراری مجدد محاصره دریایی ایران خبر داده و پیشنهاد وضع تعرفه ۲۰ درصدی برای تامین امنیت کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز را مطرح کرده است [۱][۳].

پیامدهای اقتصادی و اختلال در امنیت منطقه بازارهای جهانی انرژی بلافاصله به این درگیری‌ها واکنش نشان دادند. قیمت نفت خام برنت با جهشی چشمگیر به بیش از ۸۶ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین میزان در چهار هفته گذشته است [۴]. علاوه بر این، گزارش‌هایی از اختلال گسترده در سیستم‌های موقعیت‌یاب جهانی (GPS) در کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله بحرین، قطر و عربستان سعودی منتشر شده است که دریانوردی و هوانوردی تجاری را با چالش جدی مواجه کرده است [۵]. ارتش اردن نیز اعلام کرد که دست‌کم چهار موشک شلیک شده از سوی ایران را در حریم هوایی خود رهگیری و منهدم کرده است [۱].

بن‌بست دیپلماتیک و آینده تنگه هرمز در حالی که جامعه بین‌المللی خواستار خویشتن‌داری طرفین است، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تاکید کرده است که تهران «برای همیشه» نگهبان تنگه هرمز باقی خواهد ماند و اجازه دخالت به نیروهای فرامنطقه‌ای را نخواهد داد [۱]. از سوی دیگر، هند با احضار دیپلمات ارشد ایران در دهلی‌نو، اعتراض شدید خود را نسبت به کشته شدن اتباع خود در حملات دریایی ابراز کرده است [۲]. با توجه به شرایط فعلی، ناظران بر این باورند که بدون یک توافق سیاسی جامع، خطر وقوع یک جنگ گسترده‌تر در منطقه بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.