وداع تاریخی با آیت‌الله خامنه‌ای؛ حضور هیئت‌هایی از ۱۰۰ کشور در تهران

آغاز مراسم وداع در مصلای تهران امروز جمعه، ۱۳ تیرماه ۱۴۰۵ (۳ ژوئیه ۲۰۲۶)، مصلای بزرگ امام خمینی در تهران به کانون توجه جهانی تبدیل شده است. پیکر آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر سابق جمهوری اسلامی که در جریان حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) جان خود را از دست داده بود، برای وداع عمومی به این مکان منتقل شده است [۱][۳]. این مراسم که در ابتدا قرار بود در ماه مارس برگزار شود، به دلیل تداوم درگیری‌های نظامی گسترده و وضعیت جنگی در منطقه، با چهار ماه تأخیر و در سایه یک آتش‌بس شکننده برگزار می‌شود [۲][۵].

حضور گسترده دیپلماتیک از ۱۰۰ کشور جهان گزارش‌های خبرگزاری‌های بین‌المللی حاکی از آن است که مقامات و هیئت‌های دیپلماتیک از حدود ۱۰۰ کشور جهان برای ادای احترام به تهران سفر کرده‌اند [۱][۴]. از جمله چهره‌های برجسته حاضر در مراسم امروز می‌توان به جودت ییلماز، معاون رئیس‌جمهور ترکیه، شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، و مقامات ارشدی از کشورهای عراق، روسیه، چین، هند و کشورهای آسیای مرکزی اشاره کرد [۱][۳]. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران این مراسم را رویدادی با اهمیت تاریخی برای جهان اسلام و منطقه توصیف کرده است که نشان‌دهنده ابعاد بین‌المللی شخصیت رهبر فقید ایران است [۴].

جزئیات برنامه تشییع در ایران و عراق بر اساس جدول زمانی اعلام شده توسط ستاد برگزاری مراسم، تشییع پیکر آیت‌الله خامنه‌ای یک فرآیند شش‌روزه خواهد بود. پس از مراسم وداع امروز و فردا در تهران، پیکر ایشان روز دوشنبه در خیابان‌های پایتخت تشییع و سپس به شهر قم منتقل خواهد شد [۲][۵]. در اقدامی نمادین و به درخواست مقامات عراقی، پیکر رهبر سابق ایران روز چهارشنبه به شهرهای مقدس نجف و کربلا در عراق منتقل می‌شود تا در حرم امام حسین (ع) و حضرت علی (ع) تشییع شود [۲][۳]. در نهایت، مراسم خاکسپاری روز پنجشنبه، ۱۹ تیرماه، در حرم امام رضا (ع) در شهر مشهد، زادگاه ایشان، برگزار خواهد شد [۵].

فضای سیاسی و امنیتی حاکم بر مراسم این مراسم در حالی برگزار می‌شود که ایران تحت رهبری جدید مجتبی خامنه‌ای، فرزند و جانشین وی، دوران گذار حساسی را سپری می‌کند [۲]. حضور گسترده نیروهای امنیتی و تعطیلی کامل حریم هوایی تهران در روزهای آینده نشان‌دهنده تدابیر شدید حفاظتی است [۳]. مقامات ایرانی این مراسم را «پیامی از مقاومت» به جهان توصیف کرده‌اند و انتظار می‌رود بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون نفر در جریان این شش روز در مراسم‌های مختلف شرکت کنند که آن را به بزرگترین تشییع جنازه در تاریخ معاصر ایران تبدیل خواهد کرد [۲][۴].