Amerika Birleşik Devletleri'nin İran altyapısına yönelik yeni hava saldırısı dalgası ve barış mutabakatının ihlal edilmesinin ardından, İran ve Irak dışişleri bakanları yaptıkları telefon görüşmesinde bölgesel istikrarın gerekliliğini ve çatışmaların yayılmasının önlenmesini vurguladılar.
18 ve 19 Temmuz 2026 tarihlerinde, İran Dışişleri Bakanı Seyid Abbas Araghchi, Iraklı mevkidaşı Fuad Hüseyin ile yaptığı kritik bir telefon görüşmesinde bölgesel gelişmeleri ve ABD'nin son askeri saldırılarının sonuçlarını değerlendirdi [1]. Bu görüşme, ABD ordusunun İran topraklarındaki stratejik hedeflere yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığı bir dönemde gerçekleşti. Araghchi görüşmede, bölgesel istikrar ve güvenliğin korunması gerektiğini vurgulayarak Tahran ile Bağdat arasındaki ilişkilerin stratejik olduğunu ve dış baskıların ötesinde bulunduğunu belirtti.
İslamabad Mutabakatı'nın İhlali ve Çatışmaların Şiddetlenmesi Görüşmenin ana eksenlerinden biri, Washington'ın "İslamabad Mutabakat Muhtırası" hükümlerini mükerrer ihlaliydi. Haziran 2026 sonunda gerilimi azaltmak amacıyla imzalanan bu mutabakat, ABD'nin Güney İran'daki altyapıya yönelik hava saldırılarıyla fiilen çıkmaza girdi [5]. Resmi raporlara göre, son ABD saldırıları Bandar Khamir'deki iletişim köprülerini ve kıyı izleme tesislerini hedef alarak sivil kayıplara ve ağır hasara yol açtı [3]. Bu eylemlere yanıt olarak İran, mutabakat çerçevesindeki taahhütlerini askıya aldığını ve mevcut önceliğin ülkenin toprak bütünlüğünü savunmak olduğunu açıkladı [2].
Irak'ın Bölgesel Güvenlik Zirvesi Önerisi Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, bu görüşmede İran, Irak ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerin katılımıyla acil bir toplantı düzenlenmesini önerdi [4]. Tahran tarafından ilk etapta olumlu karşılanan bu girişim, barışı koruma sorumluluğunu bölge dışı güçlerin değil, bölge ülkelerinin üstlendiği yerli bir güvenlik yapısı oluşturmayı hedefliyor. Bağdat bu planla kendisini İran ve ABD arasındaki askeri rekabetin merkezinden uzaklaştırmayı ve aktif bir arabulucu rolü üstlenmeyi amaçlıyor [1].
Kritik Durum ve Uluslararası Tepkiler Bu diplomatik gelişmelerle eş zamanlı olarak Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi'ndeki askeri çatışmalar şiddetlendi. Raporlar, İran silahlı kuvvetlerinin ABD saldırılarına yanıt olarak bölgedeki ABD radar tesislerini ve askeri üslerini hedef aldığını gösteriyor [3]. İran Sağlık Bakanlığı, son haftalardaki saldırılar sonucunda onlarca vatandaşın şehit olduğunu ve yaralandığını duyurdu. Uluslararası düzeyde Çin ve Pakistan mevcut durumdan duydukları derin endişeyi dile getirerek çatışmaların derhal durdurulması ve tarafların müzakere masasına dönmesi çağrısında bulundu; ancak Washington yetkililerinin sert tonu, önümüzdeki günlerde gerilimin daha da tırmanma olasılığına işaret ediyor [3].
İran ve Irak dışişleri bakanları, askeri kriz ve ABD'nin İslamabad Mutabakatı'nı ihlali konusunda istişarelerde bulundu.
linkKaynaklar
- İran ve Irak dışişleri bakanları, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını ve bölgesel meseleleri görüştü — T24 (2026-07-18)
- Iran says MoU suspended after 'US violated its commitments' — Anadolu Agency (2026-07-19)
- Iran's Revolutionary Guards strike U.S. radar sites — The Hindu (2026-07-17)
- ابتکار عراق برای نشست امنیتی منطقهای با حضور ایران و کشورهای خلیج فارس — Iran International (2026-07-19)
- بیانیه وزارتخارجه درباره نقض دوباره تفاهم توسط آمریکا — Tabnak (2026-06-28)



