محمد بردیبک، پژوهشگر و کارشناس مسائل بینالملل، در تحلیلی تکاندهنده هشدار داد که علیرغم آرامش نسبی کنونی، جبهه ایران و اسرائیل پس از ماه نوامبر ۲۰۲۶ شاهد دور جدید و ویرانگری از درگیریهای نظامی خواهد بود.
تحلیل بردیبک: چرا نوامبر نقطه عطف است؟ محمد بردیبک، نویسنده کتاب «ایران؛ پیش از مهدی و پس از انقلاب»، در مصاحبهای اختصاصی با روزنامه «اوز دیاربکر» (Öz Diyarbakır Gazetesi) اعلام کرد که آرامش فعلی در منطقه تنها یک «وقفه استراتژیک» است. او معتقد است که کلید تحولات بعدی در واشینگتن نهفته است. با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای نوامبر ۲۰۲۶ در ایالات متحده، دولت دونالد ترامپ به دنبال مدیریت هزینههای اقتصادی جنگ است تا از ریزش آرا جلوگیری کند [1]. بردیبک تأکید میکند که پس از عبور از این مقطع انتخاباتی، فشارهای سیاسی داخلی کاهش یافته و احتمال بازگشت به گزینه نظامی علیه تهران به شدت افزایش مییابد.
ناکامی در اهداف جنگ فوریه ۲۰۲۶ اشاره بردیبک به درگیریهای شدیدی است که در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ با حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای هستهای و نظامی ایران آغاز شد [2]. اگرچه آن حملات خسارات سنگینی به بدنه نظامی ایران وارد کرد، اما بردیبک معتقد است واشینگتن به هدف اصلی خود یعنی «تغییر رژیم» یا فلج کردن کامل مکانیسم تصمیمگیری در تهران دست نیافت [3]. او در تحلیل خود میگوید که ظرفیت دولت ایران در برابر ضربات نظامی بیش از حد انتظار بوده و همین موضوع باعث شده است که اسرائیل برای نهایی کردن اهداف خود، به دنبال فرصتی پس از نوامبر باشد.
تنگه هرمز و اهرم فشار تهران یکی از محورهای مهم تحلیل این کارشناس، نقش استراتژیک تنگه هرمز است. ایران با استفاده از نفوذ خود در این آبراه حیاتی و ایجاد اختلال در جریان انرژی، موفق شد واشینگتن را در بهار ۲۰۲۶ به پای میز مذاکره و پذیرش آتشبس موقت بکشاند [1]. با این حال، بردیبک هشدار میدهد که این توافقات تنها برای خرید زمان است. او معتقد است که ایران در حال بازسازی توان موشکی و پهپادی خود است و در مقابل، اسرائیل نیز در حال آمادهسازی برای حملاتی است که این بار ممکن است مستقیماً مراکز جمعیتی و سیاسی را هدف قرار دهد.
نقش ترکیه و قدرتهای جهانی در حالی که روسیه و چین به دنبال تثبیت وضعیت موجود برای حفظ منافع اقتصادی خود هستند، ترکیه در موقعیت دشواری قرار گرفته است. بردیبک به این نکته اشاره میکند که آنکارا نگران سرریز ناامنیها به مرزهای خود است [3]. او پیشبینی میکند که اگر جنگ جدیدی پس از نوامبر آغاز شود، ابعاد آن تنها به ایران و اسرائیل محدود نخواهد ماند و ممکن است کل معماری امنیتی خاورمیانه را دگرگون کند. به گفته او، ما اکنون در «آرامش پیش از طوفان» به سر میبریم و ماههای پایانی سال ۲۰۲۶ تعیینکننده سرنوشت منطقه برای دهههای آینده خواهد بود.
تحلیلگران نسبت به پایان آتشبس موقت و آغاز درگیریهای جدید در اواخر سال ۲۰۲۶ هشدار میدهند.
linkمنابع
- Araştırmacı-Yazar Berdibek’ten Çarpıcı Analiz: “Kasım’dan sonra İran-İsrail cephesinde yeni bir savaş bekliyorum” — Öz Diyarbakır Gazetesi (2026-07-12)
- 2026 Iran war: Timeline and Consequences — Britannica (2026-07-10)
- US-Israel strikes on Iran: Strategic Lessons for Turkey — Hertaraf (2026-06-20)



