حمله موشکی ایران به اربیل و التنف؛ پیام دوگانه تهران به منطقه

جزئیات حملات موشکی به اقلیم کردستان و سلیمانیه در ساعات اولیه بامداد ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۶، گزارش‌های متعددی از حملات موشکی و پهپادی به مناطق مختلف اقلیم کردستان عراق منتشر شد. طبق گزارش خبرگزاری مهر، پایگاه هوایی الحریر در نزدیکی اربیل که محل استقرار نیروهای بین‌المللی است، هدف حملات پهپادی قرار گرفت که منجر به فعال شدن سامانه‌های پدافندی پاتریوت شد [۲]. همزمان، پروازها در فرودگاه بین‌المللی سلیمانیه به دلایل امنیتی به حالت تعلیق درآمد.

در تحولی مرگبارتر، اردوگاه گروه «کومله» در منطقه زرگویز در نزدیکی سلیمانیه هدف دست‌کم ۵ فروند پهپاد و چندین موشک قرار گرفت. منابع محلی و خبرگزاری‌های بین‌المللی تایید کردند که در این حمله دست‌کم ۸ تا ۹ نفر کشته و چندین نفر دیگر زخمی شدند [۵]. مقامات اقلیم کردستان این حملات را «توجیه نشده» خوانده و از بغداد و جامعه جهانی خواستند تا در برابر نقض حاکمیت عراق موضع‌گیری کنند [۱].

هدف قرار دادن پایگاه التنف در سوریه بخش دوم «پیام دوگانه» تهران، متوجه پایگاه استراتژیک التنف در جنوب شرقی سوریه بود. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که مرکز فرماندهی عملیات ویژه در این پایگاه را در پاسخ به کشته شدن سربازان ایرانی در ایرانشهر هدف قرار داده است [۴]. طبق ادعای رسانه‌های وابسته به سپاه، این حمله منجر به انهدام سیستم‌های راداری و بالگردهای مستقر در این پایگاه شده است.

با این حال، این ادعا با تکذیب‌های جدی روبرو شد. یک منبع نظامی سوری در گفتگو با خبرگزاری فرانسه (AFP) هرگونه بمباران در منطقه التنف را رد کرد [۳]. همچنین مقامات آمریکایی اعلام کردند که نیروهای خود را در فوریه ۲۰۲۶ از این پایگاه خارج کرده‌اند و گزارش‌های مربوط به تلفات انسانی در این منطقه را «نادرست» خواندند [۴].

پیام دوگانه تهران: امنیت مرزی و بازدارندگی فرامنطقه‌ای تحلیلگران معتقدند حملات همزمان به کردستان عراق و سوریه نشان‌دهنده استراتژی جدید تهران برای ارسال یک پیام دوگانه است. از یک سو، هدف قرار دادن گروه‌های مخالف در سلیمانیه، پیامی به نیروهای جدایی‌طلب و مخالفان داخلی است که در خارج از مرزها مستقر هستند [۱]. از سوی دیگر، حمله ادعایی به التنف، تلاشی برای نمایش قدرت در برابر حضور نظامی ایالات متحده و متحدانش در منطقه تلقی می‌شود.

این حملات در حالی صورت می‌گیرد که منطقه خاورمیانه در ژوئیه ۲۰۲۶ شاهد ششمین شب متوالی از تبادل آتش میان نیروهای سنتکام و اهدافی در داخل خاک ایران بوده است [۵]. رسانه T24 ترکیه در گزارش خود تاکید کرد که این عملیات‌ها نشان‌دهنده عزم تهران برای پاسخگویی مستقیم به تهدیدات، بدون توجه به مرزهای جغرافیایی است [۱].

واکنش‌های بین‌المللی و پیامدهای احتمالی دولت اقلیم کردستان (KRG) با صدور بیانیه‌ای شدیداللحن، این اقدامات را تهدیدی جدی برای صلح و ثبات منطقه دانست. در همین حال، گزارش‌هایی از رهگیری موشک‌های ایرانی در حریم هوایی اردن و حملات مشابه به زیرساخت‌های غیرنظامی در کویت و قطر نیز منتشر شده است که نشان‌دهنده گسترش دامنه درگیری‌ها به کل حوزه خلیج فارس است [۵].

با توجه به وضعیت بحرانی در تنگه هرمز و تداوم حملات متقابل، کارشناسان هشدار می‌دهند که این «پیام‌های موشکی» می‌تواند به یک جنگ تمام‌عیار منطقه‌ای منجر شود که فراتر از مرزهای عراق و سوریه گسترش یابد. در حال حاضر، تمامی نیروهای نظامی در منطقه در حالت آماده‌باش کامل قرار دارند.