بقایی: ناتو باید بابت همدستی در جنایات آمریکا علیه ایران پاسخگو باشد

اعترافات مارک روته؛ سندی بر مشارکت ناتو در تجاوز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز پنجشنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ (۴ تیر ۱۴۰۵)، در واکنش به اظهارات اخیر مارک روته، دبیرکل ناتو، اعلام کرد که این پیمان نظامی باید بابت مشارکت در اقدامات خصمانه علیه ایران پاسخگو باشد. روته در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس‌نیوز صراحتاً اذعان کرده بود که کشورهای عضو ناتو در جریان عملیات نظامی موسوم به «خشم حماسی» (Epic Fury) علیه ایران، حمایت‌های لجستیکی و عملیاتی گسترده‌ای از نیروهای آمریکایی و اسرائیلی به عمل آورده‌اند [۱][۳]. بقایی این اظهارات را «اعترافی صریح و تکان‌دهنده» به همدستی ناتو در یک جنگ غیرقانونی علیه یک دولت مستقل عضو سازمان ملل متحد توصیف کرد.

جزئیات همکاری ایتالیا و رومانی در عملیات نظامی بر اساس گزارش‌های منتشر شده، دبیرکل ناتو در سخنان خود به نقش کلیدی ایتالیا و رومانی در تسهیل حملات هوایی اشاره کرده است. روته فاش کرد که ایتالیا اجازه داده است بیش از ۵۰۰ فروند هواپیمای نظامی ایالات متحده از پایگاه‌های مستقر در خاک این کشور برای حمله به ایران به پرواز درآیند [۲]. همچنین، فرودگاه بخارست در رومانی برای مدتی به روی پروازهای غیرنظامی بسته شد تا اولویت به سوخت‌رسانی هواپیماهای جنگی آمریکا داده شود [۵]. بقایی با اشاره به این جزئیات تأکید کرد که این کشورها باید به افکار عمومی خود و جهان توضیح دهند که چرا در تجاوزی که منجر به آسیب‌های گسترده به زیرساخت‌های غیرنظامی شده، مشارکت کرده‌اند [۴].

نقض منشور ملل متحد و قواعد آمره بین‌المللی سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران خاطرنشان کرد که این سطح از همکاری نظامی، نقض فاحش قواعد آمره حقوق بین‌الملل (jus cogens) و اصول بنیادین منشور سازمان ملل متحد است [۳]. وی تصریح کرد که ناتو و تک‌تک دولت‌های عضو آن که در این تصمیم‌سازی مشارکت داشته‌اند، مسئول تمامی پیامدهای حقوقی و انسانی این جنگ تجاوزکارانه هستند [۲]. بقایی افزود که ادعاهای برخی مقامات اروپایی مبنی بر عدم مشارکت در عملیات نظامی، با اعترافات صریح دبیرکل ناتو کاملاً در تضاد است و نشان‌دهنده فریبکاری در سیاست‌های بین‌المللی آن‌هاست [۱].

فهرست شهرهای آسیب‌دیده و ابعاد انسانی تجاوز در بخش دیگری از این بیانیه، بقایی به فهرست طولانی شهرهایی اشاره کرد که هدف این حملات قرار گرفته‌اند. وی از شهرهایی همچون میناب، لامرد، تهران، اصفهان، سنندج، همدان، تبریز، شیراز و بندرعباس نام برد که شاهد جنایات شنیع و آسیب به شهروندان غیرنظامی بوده‌اند [۴][۵]. سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد که ایران حق خود را برای پیگیری حقوقی این پرونده در مجامع بین‌المللی محفوظ می‌داند و ناتو نمی‌تواند با فرار رو به جلو، از مسئولیت خود در قبال خون‌های ریخته شده و ویرانی‌های به بار آمده شانه خالی کند [۲].