حمله موشکی ایران به نفتکش قطری در تنگه هرمز؛ شعله‌ور شدن دوباره تنش‌ها

جزئیات حمله به نفتکش «الرکیات» در تنگه هرمز بامداد امروز، ۱۶ تیر ۱۴۰۵ (۷ ژوئیه ۲۰۲۶)، گزارش‌های متعددی از وقوع یک درگیری نظامی شدید در تنگه هرمز منتشر شد. بر اساس داده‌های سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، نفتکش قطری «الرکیات» (Al-Rekayyat) که حامل گاز مایع (LNG) بود، در ۸ مایلی شرق منطقه لیما در سواحل عمان هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفت [۱]. این حمله منجر به وقوع آتش‌سوزی در موتورخانه کشتی شد، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که تمامی خدمه در سلامت کامل هستند و به بخش ایمن کشتی منتقل شده‌اند [۳].

منابع خبری ترکیه از جمله «پارای آنالیز» و خبرگزاری آناتولی گزارش دادند که این حمله توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انجام شده است [۲]. علاوه بر نفتکش قطری، گزارش‌هایی از آسیب دیدن یک شناور دیگر با پرچم عربستان سعودی به نام «ودیان» نیز مخابره شده است که نشان‌دهنده ابعاد گسترده این عملیات نظامی در یکی از استراتژیک‌ترین آبراه‌های جهان است [۴].

ادعای ایران: نادیده گرفتن هشدارهای حاکمیتی رسانه‌های دولتی ایران با تأیید ضمنی این حادثه، اعلام کردند که این نفتکش به دلیل نادیده گرفتن هشدارهای مکرر نیروهای دریایی ایران هدف قرار گرفته است. تلویزیون دولتی ایران مدعی شد که کشتی الرکیات قصد داشته با حمایت نیروی دریایی ایالات متحده از مسیر عمانی در تنگه هرمز عبور کند، در حالی که تهران پیش‌تر هشدار داده بود تمامی شناورها باید از مسیرهای تعیین‌شده توسط ایران استفاده کنند [۱][۳].

این درگیری درست یک روز پس از آن رخ داد که سازمان UKMTO اعلام کرده بود کریدور جنوبی تنگه هرمز بدون نیاز به هماهنگی با ایران قابل استفاده است؛ بیانیه‌ای که به وضوح با ادعاهای حاکمیتی تهران در تضاد بود [۲]. وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، نیز در پیامی اعلام کرد که تا زمان ادامه تهدیدها، مذاکرات نهایی با واشینگتن آغاز نخواهد شد [۱].

بن‌بست دیپلماتیک و خطر تلافی نظامی این حادثه تنها چند هفته پس از امضای یک یادداشت تفاهم (MOU) میان تهران و واشینگتن رخ می‌دهد که بر اساس آن قرار بود حملات به کشتی‌های تجاری متوقف شود [۵]. با انقضای آتش‌بس موقت یک‌هفته‌ای و به بن‌بست رسیدن گفتگوهای غیرمستقیم در دوحه، بار دیگر سایه جنگ بر منطقه سنگینی می‌کند. مقامات آمریکایی در گفتگو با اکسیوس (Axios) اعلام کرده‌اند که ایالات متحده احتمالاً به اهداف ایرانی در منطقه پاسخ نظامی خواهد داد [۳].

همزمان با این تنش‌ها، ایران در حال برگزاری مراسم تشییع جنازه رهبر فقید خود است که این موضوع فضای سیاسی داخلی را نیز ملتهب کرده است [۴]. کارشناسان معتقدند این نمایش قدرت نظامی در تنگه هرمز پیامی مستقیم به ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا در آستانه نشست سران ناتو در آنکارا است [۱].

پیامدهای اقتصادی و جهش قیمت نفت بلافاصله پس از انتشار خبر حمله، قیمت نفت خام برنت با افزایشی محسوس به مرز ۷۳ دلار در هر بشکه رسید [۴]. تحلیلگران هشدار می‌دهند که تداوم ناامنی در تنگه هرمز، که مسیر عبور یک‌پنجم نفت جهان است، می‌تواند قیمت‌ها را به بالای ۱۰۰ دلار بازگرداند و زنجیره تأمین انرژی جهانی را با بحرانی جدی روبرو کند [۵].