وزیر نفت ایران: صادرات نفت با وجود لغو معافیت‌ها بدون وقفه ادامه دارد

پایداری صادرات در برابر فشارهای جدید واشینگتن در پی تشدید تنش‌های دیپلماتیک میان تهران و واشینگتن، محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران، در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که صادرات نفت کشور طبق روال معمول ادامه دارد. وی در کانال تلگرامی خود تصریح کرد که وزارت نفت طی سال‌های گذشته سازوکارهای لازم را برای خنثی‌سازی تأثیر تحریم‌های ایالات متحده ایجاد کرده است و لغو معافیت‌های اخیر هیچ مشکلی در روند فروش نفت ایجاد نخواهد کرد [۱][۵]. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که هفته گذشته، وزارت خزانه‌داری آمریکا معافیت‌های ۶۰ روزه‌ای را که بخشی از یک توافق موقت بود، لغو کرد.

نقض تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و واکنش تهران تنش‌های فعلی ریشه در نقض بندهای «تفاهم‌نامه توقف مخاصمات» دارد که در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ در اسلام‌آباد بین مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ به امضا رسیده بود. مقامات ایرانی معتقدند که لغو معافیت‌های نفتی توسط دولت ترامپ، نقض آشکار ماده ۱۰ این تفاهم‌نامه است که واشینگتن را ملزم به صدور مجوز برای صادرات نفت و خدمات بانکی ایران می‌کرد [۲][۴]. پاک‌نژاد تأکید کرد که ایران هرگز سازوکارهای صادراتی خود را به امید این معافیت‌ها معلق نکرده بود و اکنون با تکیه بر همان زیرساخت‌ها، محموله‌های نفتی خود را روانه بازارهای جهانی می‌کند.

آمارهای خیره‌کننده صادرات در ماه ژوئیه گزارش‌های ردیابی نفتکش‌ها صحت ادعاهای تهران را تأیید می‌کنند. بر اساس داده‌های مؤسسه «تانکرترکرز» (TankerTrackers)، ایران در یک دوره ۲۶ روزه پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، بیش از ۸۰ میلیون بشکه نفت خام و محصولات نفتی صادر کرده است [۳][۶]. ارزش این صادرات بیش از ۶ میلیارد دلار برآورد می‌شود. همچنین گزارش شده است که ایران علاوه بر محموله‌های در حال حرکت، حدود ۶۰ میلیون بشکه ظرفیت ذخیره‌سازی شناور در آب‌های منطقه دارد که به عنوان یک ضربه‌گیر در برابر محدودیت‌های احتمالی عمل می‌کند.

وضعیت بحرانی در تنگه هرمز علیرغم تداوم صادرات، وضعیت در تنگه هرمز بار دیگر به مرحله بحرانی رسیده است. پس از حملات اخیر به چندین تانکر و حملات متقابل موشکی، دونالد ترامپ دستور بازگشت محاصره بنادر ایران و وضع تعرفه ۲۰ درصدی بر تمامی محموله‌های عبوری از این تنگه را صادر کرده است [۵]. با این حال، وزیر نفت ایران اطمینان داده است که مسیرهای صادراتی جایگزین و پروتکل‌های امنیتی نیروی دریایی، امنیت جریان انرژی را تضمین می‌کنند. بازارهای جهانی با دقت این تحولات را زیر نظر دارند، چرا که هرگونه اختلال جدی در این گلوگاه حیاتی می‌تواند قیمت نفت برنت را به سطوح بی‌سابقه‌ای برساند [۴].