İran; Gerçeğe Dönüşen İhtimal: Hürmüz Kuşatmasından Zengezur Krizine

Acı Bir Öngörü Gerçekleşti: İran'a Saldırı 13 Haziran 2026 tarihinde, Cafer Keklikçi'nin bölge siyasi çevrelerinde geniş yankı uyandıran bir yazısı "Milli Gazete"de yayımlandı. Keklikçi, "İran Gerçekleşen Bir İhtimaldi" başlıklı bu makalesinde, yakın zamana kadar sadece uzak bir ihtimal gibi görünen ABD'nin İran'a yönelik askeri saldırılarının artık bir saha gerçeği haline geldiğine dikkat çekiyor [1]. Raporlara göre, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail son günlerde İran'daki çeşitli hedeflere yönelik ağır hava saldırıları düzenledi ve bu saldırılar önemli can kayıplarına yol açtı [1.2.1].

Hürmüz Boğazı'nın Kapatılması ve Küresel Ticaretin Felç Olması Bu saldırılara yanıt olarak İran ordusu, 11 Haziran 2026'da Hürmüz Boğazı'nı petrol tankerleri ve ticari gemiler de dahil olmak üzere tüm nakliye faaliyetlerine tamamen kapattığını resmen duyurdu [3.9]. ABD'nin Hürmüzgan eyaletine yönelik saldırılarının ardından gelen bu adım, küresel enerji piyasalarını derhal etkiledi. Dünyadaki deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin yaklaşık %25'inin bu hayati su yolundan geçtiği göz önüne alındığında, petrol fiyatları küresel piyasalarda sert dalgalanmalar yaşadı [1.3.1].

Zengezur Koridoru ve "Trump Rotası": Kuzey Cephesi Güneydeki çatışmalarla eş zamanlı olarak, İran'ın kuzey sınırlarındaki gerilim de zirveye ulaştı. Haziran 2026'da yayımlanan raporlar, Ermenistan ile Amerika Birleşik Devletleri arasında, Zengezur Koridoru'nun büyük bir kısmının yönetimini Amerikan şirketlerine devreden "Trump Rotası" (TRIPP) adlı bir projenin kurulması için anlaşmaya varıldığını gösteriyor [1.4.6]. İran, Güney Kafkasya'daki coğrafi sınırların herhangi bir şekilde değiştirilmesine müsamaha göstermeyeceğini defalarca uyarmış ve bu projeyi ulusal güvenliğine ve Avrupa'ya olan transit bağlantısına doğrudan bir tehdit olarak gördüğünü belirtmiştir [5].

Barış Anlaşması mı Diplomatik Çıkmaz mı? Savaş alevlerinin ortasında, ABD Başkanı Donald Trump, İran ile olan savaşın "Büyük Uzlaşması" için bir belgenin nihai hale getirilmekte olduğunu iddia etti [4]. Bu anlaşma taslağı, petrol yaptırımlarının kaldırılmasını, İran'ın dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlığının serbest bırakılmasını ve Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılmasını içeriyor [2]. Ancak İran devlet medyası, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nın stratejik yönetimini devretme veya egemenlik haklarından geri adım atma konusunda hiçbir taahhüdü kabul etmeyeceğini vurguladı [1.3.5]. Mevcut durum, bölgenin jeopolitik geleceğini on yıllar boyunca değiştirebilecek topyekün bir hesaplaşmaya işaret ediyor.