İran, Hürmüz Boğazı'ndaki Mayın Temizleme Sorumluluğunun Münhasıran Kendisine Ait Olduğunu Vurguladı

Bölgedeki diplomatik gerilimin artmasının ardından İran İslam Cumhuriyeti, bölgenin stratejik su yolları üzerindeki egemenliğini bir kez daha vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, Tahran'daki haftalık basın toplantısında Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme konusunun yalnızca İran'ın yetkisinde olduğunu ve bu konuda diğer ülkelerin müdahalesine gerek olmadığını duyurdu [2]. Bu açıklamalar, Paris'in bu su yolunun mayınlardan arındırılması için bölgesel ortaklarla iş birliği yapmaya hazır olduğunu bildiren Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un sözlerine doğrudan bir yanıt olarak geldi.

İslamabad Mutabakat Muhtırası; İran'ın İddiasının Hukuki Dayanağı Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşler Yardımcısı Kazem Gharibabadi, yakın zamanda İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında imzalanan "İslamabad Mutabakat Muhtırası"na atıfta bulunarak, bu anlaşmanın 5. maddesi uyarınca mayın temizleme operasyonları sorumluluğunun yalnızca İran'a verildiğini belirtti [1]. Sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, bölgedeki durumun çok hassas olduğu ve Fransa'nın provokatif eylemlerle koşulları daha karmaşık hale getirmemesi gerektiği konusunda uyarıda bulundu [4]. Gharibabadi ayrıca, müzakereler sırasında Amerika Birleşik Devletleri'nin mayın temizleme sürecine katılmaya çalıştığını ancak İran'ın bu görevin yönetiminin tamamen yerli kalması için bu teklifi kararlılıkla reddettiğini ifşa etti [1].

Son Gerilimler ve Güvenli Yeniden Açılma Gerekliliği Bu diplomatik çıkmaz, Hürmüz Boğazı'nın İran ve ABD güçleri arasındaki son çatışmaların ardından istikrarsız bir duruma tanıklık ettiği bir sırada yaşanıyor. 25 Haziran'da "Ever Lovely" konteyner gemisine yapılan saldırının ardından, iki taraf 29 Haziran'da kırılgan bir ateşkes üzerinde anlaştı [3]. Yeni mutabakatın hükümlerine göre İran, ticari gemi trafiğinin normale dönmesi için 30 gün içinde askeri engelleri kaldırmayı ve döşenen mayınları temizlemeyi taahhüt etti [4]. Tahminler, ana nakliye rotalarında "Maham 3" ve "Maham 7" tipi yaklaşık 80 deniz mayını bulunduğuna işaret ediyor ve bunların tespit edilmesinin kullanılan özel teknoloji nedeniyle çok zor olduğu belirtiliyor.

Umman ile Müzakereler ve Su Yolunun Gelecekteki Yönetimi Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak İranlı ve Ummanlı yetkililer, navigasyon hizmetlerinin yönetimini incelemek ve yeni geçiş rotalarını belirlemek üzere Maskat'ta bir araya geldi [3]. İran, Hürmüz Boğazı yönetiminin tamamen kıyı ülkelerinin elinde olması gerektiğini ve eski usul uluslararası denetimler döneminin sona erdiğini vurguluyor [1]. İranlı teknik ekiplerin yarın Doha'da Katarlı taraflarla dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve mutabakatın uygulanmasının devamı hakkında görüşmesi planlanırken, Tahran, İran'ın açık izni olmadan Avrupalı mayın temizleme güçleri gönderme girişimlerinin ulusal egemenlik ihlali sayılacağı konusunda uyardı [2][5].