سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران در تنگه هرمز؛ اوج‌گیری تنش‌ها

جزئیات عملیات پدافندی سپاه در تنگه هرمز در ساعات پایانی روز دوشنبه ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶، نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که یک فروند پهپاد جاسوسی ایالات متحده را که وارد حریم هوایی ایران شده بود، هدف قرار داده است. طبق بیانیه رسمی، این پهپاد از نوع MQ-1 بوده و توسط سامانه‌های پدافند موشکی پیشرفته در نزدیکی تنگه هرمز منهدم شده است [۱][۵]. منابع خبری در ترکیه و منطقه گزارش دادند که این عملیات در پاسخ به تحرکات اخیر نیروهای فرامنطقه‌ای در خلیج فارس صورت گرفته و ایران هشدار داده است که هرگونه تجاوز به مرزهای هوایی خود را با قاطعیت پاسخ خواهد داد [۲].

واکنش تند واشینگتن و اعلام محاصره دریایی بلافاصله پس از تایید این خبر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با امضای یک فرمان اجرایی، برقراری مجدد محاصره دریایی علیه ایران در تنگه هرمز را اعلام کرد. ترامپ در سخنان خود مدعی شد که این محاصره تنها شامل ایران و کشورهایی است که با آن تجارت می‌کنند، در حالی که سایر کشتی‌های تجاری اجازه عبور خواهند داشت [۳][۶]. وی همچنین اعلام کرد که نیروهای آمریکایی حملات سنگینی را برای تضعیف توانمندی‌های هجومی ایران، از جمله سایت‌های راداری و مراکز تولید پهپاد، آغاز کرده‌اند [۶].

گزارش انفجارها در شهرهای جنوبی ایران همزمان با اعلام حملات تلافی‌جویانه از سوی سنت‌کام (CENTCOM)، منابع محلی در ایران از شنیده شدن صدای انفجارهای مهیب در مناطقی نظیر بندرعباس، بوشهر و چابهار خبر دادند [۴]. گزارش‌ها حاکی از فعال شدن سامانه‌های پدافند هوایی در جنوب کشور است. رسانه‌های داخلی ایران تایید کردند که برخی نقاط مرزی هدف پرتابه‌های آمریکایی قرار گرفته‌اند، اما تاکید کردند که نیروهای مسلح ایران در آمادگی کامل برای مقابله با هرگونه تهاجم گسترده‌تر به سر می‌برند [۴][۵].

پیامدهای اقتصادی و بحران در بازار انرژی این درگیری نظامی مستقیم، بلافاصله بازارهای جهانی را تحت تاثیر قرار داد. قیمت نفت خام برنت با جهشی ناگهانی به بالای ۸۳ دلار در هر بشکه رسید و نگرانی‌ها درباره انسداد کامل تنگه هرمز، که مسیر عبور یک‌پنجم نفت جهان است، شدت یافته است [۳]. تحلیلگران اقتصادی هشدار می‌دهند که تداوم این وضعیت می‌تواند منجر به موج جدیدی از تورم جهانی و بی‌ثباتی در بازارهای مالی شود، به ویژه اگر محاصره دریایی اعلام شده توسط آمریکا به طور کامل اجرایی گردد [۲][۶].