ایران با صدور بیانیهای رسمی اعلام کرد که در جریان مذاکرات برای پایان دادن به درگیریهای اخیر، هیچگونه تعهدی مبنی بر واگذاری مدیریت تنگه هرمز به نهادهای بینالمللی نداده و بر حاکمیت مطلق خود بر این آبراه استراتژیک تأکید دارد.
پافشاری تهران بر حاکمیت ملی در تنگه هرمز
در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، رسانههای دولتی ایران از جمله خبرگزاری ایرنا (IRNA) گزارش دادند که در پیشنویس توافقنامه ۱۴ مادهای میان تهران و واشینگتن، هیچ بندی مبنی بر واگذاری مدیریت تنگه هرمز یا بازگشت به شرایط پیش از جنگ وجود ندارد [۲]. این اظهارات در حالی مطرح میشود که گمانهزنیهای بینالمللی از احتمال ایجاد یک مدیریت مشترک یا نظارت بینالمللی بر این آبراه حیاتی حکایت داشتند. مقامات ایرانی تأکید کردهاند که مدیریت این تنگه یک موضوع منطقهای است که تنها با همکاری عمان و بدون دخالت قدرتهای خارجی پیش خواهد رفت [۱].
جزئیات پیشنویس توافق ۱۴ مادهای
بر اساس گزارشهای منتشر شده توسط منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده، این توافقنامه که با میانجیگری پاکستان تدوین شده، شامل موارد مهمی از جمله توقف کامل جنگ در تمامی جبههها (از جمله لبنان)، لغو محاصره دریایی ایران ظرف ۳۰ روز و خروج نیروهای نظامی آمریکا از اطراف مرزهای ایران است [۱][۳]. همچنین، موضوعاتی نظیر آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای بلوکه شده ایران و اختصاص ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی خسارات جنگ نیز در این پیشنویس گنجانده شده است [۱][۲]. با این حال، ایران بازگشایی تنگه هرمز را مشروط به اجرای دقیق این بندها و رعایت رویههای تعیینشده توسط خود دانسته است.
پایان «دوران عبور آزاد» و قوانین جدید دریانوردی
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبهای اعلام کرد که وضعیت تنگه هرمز دیگر به دوران پیش از جنگ باز نخواهد گشت [۳]. وی تأکید کرد که این آبراه تحت حاکمیت کامل ایران و عمان است و تهران قصد دارد قوانین جدیدی را برای تردد کشتیها وضع کند. این قوانین شامل دریافت هزینههای خدمات دریانوردی و ممنوعیت ورود کشتیهای نظامی کشورهای متخاصم است [۴]. به گفته مقامات ایرانی، تنگه هرمز اکنون به یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی تهران تبدیل شده و هرگونه تردد در آن باید با هماهنگی و رعایت پروتکلهای امنیتی ایران انجام شود [۳][۴].
واکنشهای متناقض واشینگتن و بازارهای جهانی
در حالی که تهران بر مواضع حاکمیتی خود پافشاری میکند، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گزارشهای رسانههای ایرانی درباره عدم واگذاری مدیریت تنگه را «اخبار جعلی» خوانده و مدعی شده است که توافق نهایی بسیار نزدیک است [۴]. این تضاد در روایتها باعث ایجاد نوسان در بازارهای انرژی شده است. با وجود این تنشهای کلامی، قیمت جهانی نفت به دلیل امیدواری به بازگشایی قریبالوقوع تنگه هرمز و کاهش ریسک جنگ، روند کاهشی به خود گرفته است [۲]. تحلیلگران معتقدند که روزهای آینده برای نهایی شدن این «یادداشت تفاهم» و تعیین سرنوشت امنیت انرژی جهان بسیار حیاتی خواهد بود.
تنگه هرمز؛ شاهرگ حیاتی انرژی جهان که ایران بر حاکمیت مطلق بر آن تأکید دارد.
linkمنابع
- İran ile ABD arasındaki mutabakat taslağı sızdı: İşte 14 maddelik taslak! — CGTN Türk (2026-06-12)
- Iran state media says Tehran would not cede control of Hormuz under draft US deal — BSS/AFP (2026-06-12)
- Iran's foreign minister details proposed memorandum with US, says war would end across all fronts — Anadolu Ajansı (2026-06-12)
- İran'dan Hürmüz Boğazı açıklaması: 'Eski düzen bitti' — YDH (2026-06-12)
