در پی تشدید تنشهای نظامی در خلیج فارس، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران امروز ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ هشدار داد که تداوم نقض بندهای تفاهمنامه توسط ایالات متحده، تهران را از اجرای تعهدات متقابل باز خواهد داشت.
بنبست در تفاهمنامه اسلامآباد و اولتیماتوم تهران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در نشست خبری روز دوشنبه ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۲ تیر ۱۴۰۵)، موضع رسمی جمهوری اسلامی را در قبال تداوم تنشها با ایالات متحده اعلام کرد. وی با اشاره به «تفاهمنامه اسلامآباد» که در ژوئن ۲۰۲۶ برای توقف درگیریها منعقد شده بود، تأکید کرد که ایران تنها در صورتی به تعهدات خود پایبند خواهد ماند که واشینگتن نیز تمامی بندهای این توافق ۱۴ مادهای را اجرا کند [۱][۲].
بقایی متذکر شد که فشارهای سیاسی و نظامی ایالات متحده در هفتههای اخیر، عملاً بخشهای حیاتی این تفاهمنامه را از بین برده است. او تصریح کرد: «آمریکاییها در این دوره کوتاه، به اشکال مختلف مؤلفههای گوناگون تفاهمنامه را ذبح کردهاند» [۳]. این اظهارات در حالی مطرح میشود که تفاهمنامه مذکور قرار بود زمینهساز مذاکرات نهایی برای پایان دادن به جنگ سال ۲۰۲۶ و حلوفصل دائمی پرونده هستهای باشد.
تشدید درگیریهای نظامی در تنگه هرمز
سخنان سخنگوی وزارت خارجه تنها چند ساعت پس از موج جدید حملات هوایی و موشکی میان دو کشور بیان شد. بر اساس گزارشهای منتشر شده، فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) بامداد دوشنبه حملاتی را علیه زیرساختهای نظامی ایران با هدف تضعیف توانایی تهران در تهدید کشتیرانی تجاری انجام داد [۲]. در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با صدور بیانیهای اعلام کرد که پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین، کویت و اردن را هدف قرار داده و سیستمهای راداری در عمان را منهدم کرده است [۲][۳].
این تبادل آتش سنگین، تفاهمنامه آتشبس ۶۰ روزه را که با میانجیگری پاکستان حاصل شده بود، در آستانه فروپاشی کامل قرار داده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی عمیق از این وضعیت، هشدار داد که بازگشت به جنگ تمامعیار میتواند پیامدهای فاجعهباری برای منطقه و جهان داشته باشد [۳].
بحران بازرسیهای هستهای و حاکمیت بر آبراههای بینالمللی
یکی از نقاط اصلی اختلاف در بیانیه امروز تهران، مخالفت صریح با بازدید بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سایتهای هستهای بود. بقایی اعلام کرد که ایران اجازه بازدید از مراکزی را که در جریان حملات سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ توسط آمریکا بمباران شدهاند، نخواهد داد [۳]. این در حالی است که واشینگتن اصرار دارد ذخایر اورانیوم غنیشده ایران در این سایتها باید تحت نظارت دقیق قرار گیرد.
علاوه بر این، موضوع حاکمیت بر تنگه هرمز به گرهای کور در دیپلماسی تبدیل شده است. در حالی که ایالات متحده و اتحادیه اروپا بر آزادی کشتیرانی و بازگشایی کامل این آبراه تأکید دارند، ایران اعلام کرده است که مدیریت این تنگه تنها بر اساس مقررات تهران و با همکاری کشورهای منطقه (مانند عمان) امکانپذیر است [۱][۴]. این بنبست دیپلماتیک و نظامی نشان میدهد که با وجود تلاشهای میانجیگرانه در دوحه و مسقط، سایه جنگ همچنان بر روابط ایران و آمریکا سنگینی میکند.
تنشهای نظامی میان ایران و ایالات متحده در ژوئیه ۲۰۲۶ به اوج خود رسیده و تفاهمنامه آتشبس را تهدید میکند.
linkمنابع
- İran'dan ABD'ye rest: Yükümlülüklerini yerine getirmezse taahhüte uyulmayacak — Yeni Şafak (2026-07-13)
- Iran will not fulfill its MoU commitments unless US does, Iran's foreign ministry spokesperson says — Jerusalem Post (2026-07-13)
- US and Iran exchange strikes as Strait of Hormuz dispute threatens truce — Washington Post (2026-07-13)
- Iran and United States announce memorandum of understanding to end war — Arms Control Association (2026-07-09)
