تنش بی‌سابقه میان ایران و آمریکا؛ آماده‌باش کامل در کشورهای خلیج فارس

در پی تشدید درگیری‌های نظامی میان ایران و ایالات متحده در تاریخ ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶، منطقه خلیج فارس شاهد یکی از بحرانی‌ترین روزهای خود در سال‌های اخیر است. گزارش‌های منتشر شده توسط منابع خبری از جمله «ان‌تی‌وی هبر»، حاکی از آن است که موج جدیدی از حملات متقابل آغاز شده که کشورهای همسایه را در وضعیت آماده‌باش کامل قرار داده است [1].

جزئیات حملات سنتکام به زیرساخت‌های نظامی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) اعلام کرد که در پاسخ به هدف قرار گرفتن یک کشتی کانتینربر با پرچم قبرس در تنگه هرمز، دور جدیدی از حملات دقیق را علیه ۱۴۰ هدف در داخل خاک ایران انجام داده است [2]. این حملات که با استفاده از جنگنده‌ها، ناوهای جنگی و برای اولین بار پهپادهای انتحاری دریایی انجام شد، سایت‌های راداری، سیستم‌های پدافند هوایی و انبارهای موشکی را در مناطقی نظیر بندرعباس، جزیره قشم و بوشهر هدف قرار داد [4]. هدف از این عملیات، تضعیف توانایی ایران در مسدود کردن مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی اعلام شده است.

پاسخ موشکی ایران و درگیری در کشورهای همسایه در واکنش به این حملات، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد که پایگاه‌های «دشمن» در کشورهای منطقه را هدف قرار داده است. این حملات موشکی و پهپادی به کشورهای بحرین، کویت، قطر، اردن و عمان گسترش یافته است [3]. ارتش اردن تایید کرد که ۴ موشک شلیک شده از سوی ایران را در حریم هوایی خود رهگیری و منهدم کرده است [2]. در کویت نیز آژیرهای خطر به صدا درآمدند و گزارش‌هایی از آسیب به پست‌های مرزی و یک سکوی حفاری نفتی منتشر شده است [4].

نبرد برای کنترل تنگه هرمز وضعیت در تنگه هرمز، شریان حیاتی انرژی جهان، همچنان مبهم است. در حالی که ایران مدعی مسدود کردن کامل این آبراه تا زمان توقف مداخلات آمریکا شده است، واشینگتن تاکید دارد که ترافیک دریایی با اسکورت نظامی همچنان در جریان است [3]. این تنش‌ها باعث جهش ۳ درصدی قیمت جهانی نفت در ساعات اولیه معاملات امروز شده و نگرانی‌ها بابت امنیت انرژی را دوچندان کرده است [2].

شکست دیپلماسی و نگرانی‌های بین‌المللی این درگیری‌های گسترده در حالی رخ می‌دهد که توافق موقت ماه ژوئن میان دو کشور عملاً از هم پاشیده است. کشورهای میانجی نظیر عمان و قطر که تا پیش از این میزبان گفتگوهای فنی بودند، اکنون خود هدف حملات قرار گرفته‌اند [3]. سازمان ملل متحد با صدور بیانیه‌ای نسبت به پیامدهای فاجعه‌بار بازگشت به جنگ تمام‌عیار هشدار داده و خواستار خویشتن‌داری فوری طرفین شده است [4].