بقایی: ایران هیچ برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا ندارد

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در نشست خبری اخیر خود در تاریخ ۲۵ تیر ۱۴۰۵، صراحتاً اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران هیچ قصدی برای از سرگیری گفتگوها با واشینگتن ندارد [۱]. وی با اشاره به وضعیت بحرانی در منطقه غرب آسیا و تشدید رویارویی‌های نظامی میان دو طرف، خاطرنشان کرد که اولویت اصلی دستگاه دیپلماسی و نیروهای مسلح در حال حاضر، دفاع از تمامیت ارضی و امنیت ملی کشور است [۲].

سرنوشت تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن و بدعهدی واشینگتن بخش عمده‌ای از سخنان بقایی به سرنوشت تفاهم‌نامه ۱۷ ژوئن (۲۷ خرداد ۱۴۰۵) اختصاص داشت که با هدف کاهش تنش‌های منطقه‌ای امضا شده بود. وی با انتقاد شدید از عملکرد ایالات متحده، مدعی شد که واشینگتن از همان بند نخست، این توافق را «مثله» کرده و به تعهدات خود پایبند نبوده است [۳]. بقایی تأکید کرد که تفاهم‌نامه زمانی برای ایران ارزش دارد که تأمین‌کننده واقعی منافع و امنیت ملی باشد. او افزود: «وقتی طرف مقابل به تعهدات خود عمل نمی‌کند و پیمان‌شکنی را آغاز کرده است، ما نیز خود را ملزم به اجرای بندهای متقابل نمی‌دانیم» [۴].

تمرکز بر دفاع در پی حملات نظامی سخنگوی دستگاه دیپلماسی به حملات اخیر ایالات متحده به مناطق ساحلی در جنوب ایران و همچنین حمله به یک آسایشگاه ارتش اشاره کرد و این اقدامات را مصداق بارز تجاوز و کاملاً غیرقانونی دانست [۱]. بقایی در پاسخ به ادعاهای مقامات آمریکایی مبنی بر اینکه فشار نظامی می‌تواند ایران را مجبور به بازگشت به میز مذاکره کند، تصریح کرد که تهران تحت فشار و تهدید مذاکره نخواهد کرد [۳]. وی هشدار داد که نیروهای مسلح ایران با تمام توان به هرگونه تجاوز پاسخ خواهند داد و سیاست «ضربه در برابر ضربه» را دنبال می‌کنند [۲].

نقش میانجی‌گران و موضع نهایی تهران در حالی که گزارش‌هایی از سفرهای دیپلماتیک میانجی‌گران منطقه‌ای مانند قطر به ایران منتشر شده است، بقایی تأکید کرد که پذیرش این سفرها صرفاً برای شنیدن دیدگاه‌ها و اعلام مواضع شفاف تهران است و به معنای برنامه‌ریزی برای مذاکره مستقیم با آمریکا نیست [۴]. او خاطرنشان کرد که ایران هرگز میز مذاکره را به صورت اصولی ترک نکرده است، اما بازگشت به هرگونه توافقی مستلزم تغییر رفتار جدی واشینگتن، لغو موثر تحریم‌ها و توقف اقدامات خصمانه نظامی است [۱]. در حال حاضر، از نظر تهران، دیپلماسی در بن‌بست ناشی از اقدامات ایالات متحده قرار دارد و میدان دفاع اولویت نخست است.