İran ve ABD Teknik Çalışma Grupları Kurulması Konusunda Anlaştı; Kalıcı Barışa Doğru Bir Adım

Haziran 2026'daki son diplomatik gelişmelerin ardından, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı ve teknik müzakere heyeti başkanı Kazem Gharibabadi, Amerika Birleşik Devletleri ile İsviçre'de yürütülen yeni tur görüşmelerin başarıyla sonuçlandığını duyurdu. Bu anlaşma uyarınca, iki taraf imzalanan mutabakat zaptlarını ilerletmek için dört uzman çalışma grubu kurulması konusunda mutabakata vardı [1][5]. Bu çalışma grupları; yaptırımların kaldırılması, nükleer meseleler, ekonomik yeniden yapılanma ve kalkınmanın yanı sıra izleme ve uygulama mekanizmalarına ilişkin teknik detayları hazırlamakla görevlendirildi [2][3].

Uzman Çalışma Gruplarının Detayları ve 60 Günlük Yol Haritası Yayınlanan raporlara göre, bu dört çalışma grubu; İran Meclis Başkanı ve Dışişleri Bakanı, ABD Başkan Yardımcısı (JD Vance) ve arabulucu ülkeler olan Katar ve Pakistan'ın Başbakanlarını içeren "Üst Düzey Komite" denetiminde faaliyet gösterecek [3][4]. Bu yeni yapının nihai hedefi, bu hafta başında başlatılan 60 günlük bir yol haritası çerçevesinde kapsamlı bir barış anlaşmasına ulaşmaktır [4]. Gharibabadi, bu grupların taahhütlerin titizlikle uygulanmasını sağlamak için hassas nükleer ve ekonomik dosyaları takip etme konusunda doğrudan sorumluluk taşıdığını vurguladı [1][2].

Ekonomik Açılımlar ve Dondurulmuş Varlıkların Serbest Bırakılması Bu müzakere turunun en önemli kazanımlarından biri, İran'ın dondurulmuş 12 milyar dolarlık varlığının 6 milyar dolarlık iki aşamada serbest bırakılması konusunda varılan anlaşmadır [1]. Ayrıca, ABD Hazine Bakanlığı (Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi), petrol, petrokimya ürünleri ve ilgili hizmetlerin ihracatı için gerekli genel lisansları yayınladı; bu durum İran üzerindeki ekonomik baskıyı azaltmaya yönelik büyük bir adım olarak değerlendiriliyor [2][5]. Bu mali kaynakların, temel mal alımının yanı sıra son aylardaki gerilimler sırasında hasar gören altyapı yeniden inşa projelerinde harcanması planlanıyor [3].

Bölgesel Güvenlik ve Hürmüz Boğazı Sorunu Teknik ve ekonomik konuların yanı sıra taraflar, Lübnan'daki çatışmaları önlemek ve Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye güvenliğini sağlamak için bir "Ortak Koordinasyon Birimi" kurulması konusunda anlaştılar [1][4]. Bu adım, İran'ın son saldırılara tepki olarak Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak kapatmasının ardından geldi. Şimdi, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğuyla ticari gemilerin güvenli geçişini kolaylaştırmak için ortak bir temas noktası oluşturuldu [4][5]. Bununla birlikte, uluslararası gözlemciler bu anlaşmanın sürdürülebilirliğinin, tarafların Lübnan'daki ateşkese ve askeri müdahalelerin durdurulmasına ne ölçüde bağlı kalacağına bağlı olduğuna inanıyor [4].