İran: Bölgesel Güvenlik Ancak ABD'nin Çekilmesi ve Müdahalenin Sona Ermesiyle Mümkün

2 Temmuz 2026 tarihinde, Dışişleri Bakanlığı Hukuk ve Uluslararası İşler Yardımcısı ve İran'ın kıdemli müzakerecisi Kazım Garibabadi, yaptığı net açıklamada Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgedeki askeri varlığının istikrara ulaşmanın önündeki ana engel olduğunu belirtti. Bu açıklamalar, Bahreyn'in ev sahipliği yaptığı ve Amerika Birleşik Devletleri Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) katılımıyla 11 bölge ülkesinden askeri yetkililerin seyir güvenliğini tartıştığı son güvenlik toplantısına tepki olarak geldi [1][3].

Basra Körfezi Güvenliğinde CENTCOM'un Yetkisizliği Garibabadi, X sosyal medya platformunda yayınladığı mesajda, Manama'da ABD öncülüğünde düzenlenen askeri toplantıların Basra Körfezi için yasal bir düzen veya kalıcı bir güvenlik oluşturamayacağını vurguladı. Bölgesel güvenliğin "ABD askeri şemsiyesi altında değil", dış müdahalelerin sona erdirilmesi, ülkelerin ulusal egemenliğine saygı duyulması ve yeni jeopolitik gerçeklerin kabul edilmesi yoluyla sağlanması gerektiğini belirtti [2]. Bu duruş, BloombergHT gibi bölgesel medya kuruluşlarının da Tahran'ın güvenlik için ön koşul olarak ABD güçlerinin tamamen çekilmesi gerekliliğine yaptığı vurguyu öne çıkardığı bir dönemde geldi [1].

Hürmüz Boğazı; Washington'un Değil, Tahran'ın Emri Altında Üst düzey diplomatın konuşmasının ana eksenlerinden biri Hürmüz Boğazı'nın stratejik durumuydu. CENTCOM'un bu hayati su yolunu izleme konusundaki iddialarını reddeden Garibabadi, "Hürmüz Boğazı CENTCOM'un değil, İran'ın emri altında tanımlanmaktadır" dedi [3]. Bu ifadeler, bazı Amerikan B-52 bombardıman uçaklarının bir askeri gerilim döneminin ardından operasyonlarını durdurup ana üslerine döndüğüne dair raporların ortasında geldi; ancak analizciler bu hareketlerin Washington'un askeri doktrininde mutlaka bir değişiklik anlamına gelmediğine inanıyor [2].

Doha Müzakereleri ve Son Gerilimlerin Gölgesi Bu sert tutum hassas bir zamanda alındı; zira İran ve Donald Trump yönetimi temsilcileri, kalıcı bir barış anlaşmasına varmak ve nakliye rotalarını yeniden açmak için Doha, Katar'da dolaylı teknik müzakereler yürütüyor [4]. Müzakerelerde ilerleme kaydedildiği bildirilmesine rağmen Tahran, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş yollarını kontrol etme ve geçiş ücreti alma hakkı konusundaki ısrarını sürdürüyor; bu konu Amerika Birleşik Devletleri ve Basra Körfezi'ndeki bazı Arap ülkelerinin muhalefetiyle karşılaşıyor [4].

Bölgesel Güvenlik Perspektifi İran önümüzdeki günlerde "Devrimin Şehit Lideri" için düzenlenecek tarihi cenaze törenine hazırlanırken, ülkenin diplomasi mekanizması ulusal uyumun korunması ve "içsel güvenlik" doktrininin ilerletilmesi üzerinde duruyor [3]. Tahran'ın bakış açısına göre, Batı Asya'daki her türlü yeni güvenlik mimarisi, bölge dışı güçlerin varlığı olmadan ve son yıllardaki askeri çatışmaların tekrarlanmasını önlemek için Basra Körfezi kıyıdaş ülkelerinin doğrudan katılımıyla oluşturulmalıdır [2].