جبار شیکتاش: ایران بار دیگر در برابر «جبهه شر» ایستاد

تشدید تنش‌ها در مرزهای شرقی ترکیه در حالی که امروز، ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶، منطقه خاورمیانه با یکی از بحرانی‌ترین دوران‌های خود روبروست، جبار شیکتاش، سردبیر روزنامه «یئشیل ایغدیر»، در تحلیلی جنجالی به بررسی جایگاه ایران در معادلات جدید قدرت پرداخته است. شیکتاش معتقد است که ایران بار دیگر به تنهایی در برابر آنچه او «جبهه شر» (شامل ائتلاف غربی-صهیونیستی) می‌نامد، قد علم کرده است [1]. این تحلیل در شرایطی منتشر می‌شود که گزارش‌های میدانی از وقوع درگیری‌های گسترده در مرزهای آبی و هوایی منطقه حکایت دارند.

فروپاشی تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و آغاز درگیری‌ها بحران فعلی ریشه در فروپاشی تفاهم‌نامه موسوم به «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» دارد که در ژوئن ۲۰۲۶ میان مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ امضا شده بود. مجتبی خامنه‌ای، رهبر ایران، امروز در پیامی اعلام کرد که نقض مکرر این تفاهم‌نامه توسط واشینگتن نشان داد که امضای رئیس‌جمهور آمریکا فاقد اعتبار است [5]. این بن‌بست دیپلماتیک بلافاصله به عرصه نظامی کشیده شد و ایالات متحده برای هفتمین شب متوالی، حملات سنگینی را علیه اهداف لجستیکی و نظامی در خاک ایران انجام داد [2].

حمله به زیرساخت‌های هسته‌ای و پاسخ متقابل یکی از جدی‌ترین تحولات امروز، حمله نیروهای آمریکایی به نیروگاه هسته‌ای در حال ساخت «دارخوین» در استان خوزستان است. سازمان انرژی اتمی ایران این اقدام را جنایت آشکار علیه قوانین بین‌المللی توصیف کرده است [5]. در پاسخ به این حملات، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هشدار داده است که تا زمانی که «اقدامات شرورانه» آمریکا ادامه یابد، اجازه خروج حتی یک قطره نفت یا گاز را از منطقه نخواهد داد [4]. این تهدید با حملات پهپادی و موشکی به پایگاه‌های آمریکا در کویت، بحرین و اردن همراه شده است که نشان‌دهنده گستردگی جبهه نبرد در مسیری ۳۰۰۰ کیلومتری از امان تا تنگه هرمز است [3].

تحلیل جبار شیکتاش از پایداری منطقه‌ای شیکتاش در یادداشت خود در روزنامه یئشیل ایغدیر تأکید می‌کند که پایداری ایران در برابر این فشارها، توازن قوا را در نزدیکی مرزهای ترکیه تغییر داده است. او معتقد است که هدف جبهه شر، فروپاشی اقتصادی و ساختاری ایران است، اما تهران با استفاده از اهرم‌های فشار در تنگه هرمز و ائتلاف‌های منطقه‌ای، مانع از تحقق این نقشه شده است [1]. این روزنامه‌نگار باسابقه هشدار می‌دهد که هرگونه بی‌ثباتی در ایران، مستقیماً امنیت مرزهای شرقی ترکیه و مسیرهای تجاری منطقه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

نگاهی به آینده؛ تقابل یا دیپلماسی؟ با توجه به وضعیت فعلی در ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶، بازگشت به میز مذاکره دور از انتظار به نظر می‌رسد. در حالی که قیمت انرژی در بازارهای جهانی به دلیل کاهش تردد در تنگه هرمز به شدت افزایش یافته، ایران بر راهبرد «مقاومت فعال» تأکید دارد [4]. تحلیلگران معتقدند سخنان شیکتاش بازتاب‌دهنده دیدگاهی است که در بخش‌هایی از نخبگان رسانه‌ای منطقه وجود دارد؛ دیدگاهی که ایران را سدی در برابر بازطراحی نقشه‌های ژئوپلیتیک توسط قدرت‌های فرامنطقه‌ای می‌بیند.