هشدار جنگی ایران به آمریکا: پایان دیپلماسی و آغاز «جنگ وجودی»

در پی تشدید بی‌سابقه تنش‌ها در منطقه خلیج فارس، وزارت امور خارجه ایران در بیانیه‌ای فوری که رسماً به دولت ایالات متحده ابلاغ شده، اعلام کرد که دیگر هیچ برنامه‌ای برای گفتگو یا مذاکره با واشینگتن ندارد. این بن‌بست دیپلماتیک پس از آن رخ داد که تفاهم‌نامه شکننده ماه ژوئن (خرداد-تیر ۱۴۰۵) میان دو کشور به طور کامل فروپاشید و جای خود را به تبادل آتش مستقیم داد [۱].

پیام صریح تهران: تمرکز بر دفاع، نه مذاکره اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در سخنانی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت، تأکید کرد که رویکرد ایران از دیپلماسی به دفاع تغییر یافته است. وی خاطرنشان کرد که واشینگتن با نقض تعهدات خود، عملاً مسیر صلح را مسدود کرده است. این پیام که از طریق مجاری رسمی به مقامات آمریکایی ابلاغ شده، نشان‌دهنده پایان دوره کوتاه‌مدت کاهش تنش‌هاست که در اوایل تابستان ۲۰۲۶ آغاز شده بود [۱][۴].

محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد ایران نیز در اظهاراتی تند، وضعیت کنونی را یک «جنگ حیاتی و وجودی» با آمریکا توصیف کرد. او هشدار داد که امنیت ایران به ترتیبات امنیتی در تنگه هرمز وابسته است و تهران اجازه نخواهد داد هیچ نیروی خارجی این شریان حیاتی را تحت کنترل خود درآورد [۲].

بازگشت محاصره دریایی و حملات سنتکام از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، رسماً به کنگره اطلاع داده است که خصومت‌ها با ایران از تاریخ ۷ جولای (۱۶ تیر) از سر گرفته شده است. این اقدام به دولت او اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به تاییدیه جدید کنگره، به مدت ۶۰ روز عملیات نظامی خود را ادامه دهد [۳]. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز از اجرای مجدد محاصره دریایی بنادر ایران خبر داده و حملات هوایی گسترده‌ای را علیه مواضع دفاع ساحلی در جزیره تنب بزرگ و تأسیسات دریایی در بندرعباس انجام داده است [۲][۵].

شعله‌ور شدن درگیری‌های منطقه‌ای پاسخ ایران به این حملات، سریع و چندجانبه بوده است. گزارش‌ها حاکی از حملات پهپادی و موشکی سپاه پاسداران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کویت (پایگاه علی‌السالم)، بحرین (منطقه جفیر) و اردن است [۵]. ارتش کویت تأیید کرده که سامانه‌های پدافندی این کشور چندین پهپاد مهاجم را در آسمان رهگیری کرده‌اند [۵].

ایران همچنین به کشورهای همسایه هشدار داده است که در صورت در اختیار گذاشتن خاک یا حریم هوایی خود برای حملات آمریکا، به عنوان اهداف مشروع تلقی خواهند شد. این وضعیت، بازارهای جهانی انرژی را در شوک فرو برده و قیمت نفت برنت را به بالاترین سطح خود در ماه‌های اخیر رسانده است، چرا که ایران بار دیگر تهدید به بستن کامل تنگه هرمز و توقف صادرات انرژی منطقه کرده است [۲][۴].